GSM: 0.542.535 51 71   |   e-Posta:                     
© Nevzat Çağlar TÜFEKÇİ / Milas - 2017
www.milas.org.tr  
A) KADIN GİYSİLERİ Muğla   Merkez,   Köyceğiz,   Ula   ve   Yatağan’da   görülen/kullanılan   giysi   şekilleri   Milas   için   de geçerlidir.   Bu   giysileri;   başa,   vücuda   ve   ayağa   giyilenler   olarak   üç   bölüm   halinde   incelemek gerekiyor. i) Başa: Sakağı:    Kenarları   tamamen   kesilmiş   bir   fesin   ortasına;   dik   durmasını   sağlayan,   göbeği mavi-koyu   kırmızı   taşlı,   işli,   düşük   ayar   gümüşten   veya   değişik   alaşımlardan   yapılmış   metal   bir tepelik   takılır.   Tepeliğin   tüm   çevresi;   bir   sıra,   bant   üzerine   sıkça   dizilmiş,   yarım   sıra   70’lik   veya 80’lik   dizilir.   Fesin   düşmemesi   için   iki   ucundan   tutturulan   ayrı   bir   bant   ta   çene   altından   geçirilir ve   bu   bandın   üzerine   de   gene   sıkça   dizilen   20’lik   altınlar   dikilir.   Kulak   hizasından   çene   altına doğru    sarkan    altın    dizisine    “sakağı”    denir.    Bu    fese    de,    “sakalığı    fes”    adı    verilir.    Genç    kızlık döneminde   ve   ekonomik   gücü   olmayan   ailelerde   ise,   bu   başlıkta   altın   yerine   bakır   üzerine   sarı kaplama taklitleri kullanılır ki bunlara “marçıl” veya ”mançur” denir. Çeki:    Sakağının    hemen    altından    sadece    alnı    kapatacak    şekilde    ve    baş    çevresinin tamamını saran ipek krem rengi krepten bir bant bağlanır. Bu banda “çeki” adı verilir.  Üsküf:   Başın   tamamını   ise   ince   delikli   tülden   yapılan   ve   üzeri   tel   işi   olan   üsküfle   örtülür. Bazı   yerleşim   birimlerinde   bu   tür   örtüye   “heril”   adı   verilir.   Baş,   bazen   de,   “şamı”   adı   verilen   ipek cinsi bir örtüyle kapatılır. Mevsim    Çiçeği    ve    Dal    Elmas:     Baş    bezemede,    canlı    mevsim    çiçeği    ve    dal    elmaslar kullanılır.    Çiçeklerin    cinsi    ve    takılış    biçimleri    ise    değişik    anlamlar    ifade    eder.        Sakağı,    başa yanlamasına   takıldığında,   “eğribaş”,   çeki   üsküfün   üzerinden   dolandığında   ise   baş   “çetebaşı” adını alır. ii) Vücuda: Bürümcük   -   Yüzünakma   Gömlek:    İçe   yerli   ipek   dokuma,   krem   rengi,   yakasız,   önden   üç- dört   düğmeli,   kol   uçları   geniş   ve   pembe   boncuklarla   bezenmiş,   iğne   oyalı   uzun   bir   gömlek giyilir.   Bu   gömleğin   saf   ipek   olanına   “Bürümcük”,      ipek-iplik   karşımı   olanına   ise   “yüzünakma”   adı verilir.   Gömleğin   alt   kısımları   bazen   topdondan   aşağı   sarkıtılır.   Bazen   de   içine   sokulur.   Fermene ise gömleğin üstüne giyilerek kol uçları dışarı taşırılır. Fermene:    Altıparmak,   çitare,   mavi-mor-lacivert   tonlarında   çuha   ve   kadife   kumaşlardan yapılan    fermenelere    yörede    kadın    cepkeni    de    denir.    Bu    fermeneler    dar    kesimli,    sadece göğüsleri   örtecek   kısa   ve   kolludur.   Kol   yenleri   kertmeli(dilimli)   olup,   yenleri-kol   yanları   ve   ön kısımları    ile    arka    sırt    uçları    sarı    malzemeden    şal    motif    işidir.    Önden    kopçalanarak    veya bağlanarak iliklenir. Topdon   -   Topandon:   Altıparmak,   çitare   ve   boyama   (pembe-lacivert-uçuk   mavi)   düz   yerli dokuma    kumaşlardan    yapılan    topdonların    ağı    yaklaşık    2-2,5    metredir.    Kasıktan    büzülerek bağlanan     bu     donların     ayak     bileği     kısmında     büzgülüdür.     Uçkurlukları     enli     olarak     farklı kumaşlardan     yapılır.     Uçkur     bağı     ipekten,     uçları     tel     işlidir.     Topdonlar     özel     kazanlarda kaynatılarak,   buruşturulur   ve   bükülerek   saklanır.   Yaklaşık   8   metre   tek   en   kumaştan   yapılan topdona   yörede   “Topandon”,   “kırık   don”   da   denilir.   Düz   dokuma   ve   boyama   türünde   olanlardan bazıları kumaş özelliğinden dolayı “Suriye don” adı verilir. Kuşak   (Bel   bağı):    Bu   tür   giyside   iki   cins   kuşak   kullanılır.   Bunlardan   biri   ipek   dokumadan olan,   “Trablus”   veya   “Kalbur”   kuşaktır.      Diğeri   ise   çoğunlukla   kırsal   kesimlerde   kullanılan,   renkli ve   desenli   yün   dokumadan,   uçları   vişne   rengi   ipek   kozalı   bağlarla   bezenen   kuşaklardır.   Bu kuşaklar,   topdonun   üstüne,   üçgen   olarak   katlanan   kısmı   ya   arkaya   ya   da   yana   sarkacak   şekilde bağlanır. iii) Ayağa: Çorap: Krem rengi yün veya benzeri özellikte çoraplar kullanılır. Ayakkabı: Ayağa, kırmızı renkte “yemeni” türü ayakkabılar giyilir. Milas Çomakdağ ve Ekiztaş Köyleri Kadın Giysileri: A- Başa i)   Tura:    Desenli   pazen   türü   kumaştan   yapılan   ve   üstten   büzülerek   takılan   ve   adına   “taka” denilen   başlığın   altına   gelen   ön   alt   kısmına,   sık   bir   şekilde   30   adet   on’luk   altın   dizilir.   Takanın   iki ucundan     tutturularak     çene     altından     geçirilen     ince     bez     bandın     adı     ise,     “sakındırak”tır. Sakındırakların    üzeri    ipek    veya    boncuk    işlemeli    olur.    Bu    tür    baş    bezemenin    yöredeki    adı “tura”dır.  ii)   Askılı   Tura:    Yeni   evlenenlerde,   takanın   üst   kısmından   aşağıya   doğru   önden   görünecek şekilde,   15   sıra   açık   kahverengi   boncuklar   bir   dizi   halinde   sarkıtılır.   Boncukların   uç   kısımlarına ise   20’lik   altınlar   takılır.   Bu   bezemenin   adı   da   “askı”dır.   Tura   ile   birlikte   ulanıldığında   “askılı   tura”     adını   alır.   Yörede   yeni   gelinlerin   başları   bu   şekildedir.   Evlendikten   yaklaşık   bir   yıl   sonra   askılar çıkartılır ve sadece tura sürekli kullanılır. iii)   Kollu:    Takanın   üstüne,   askı   ve   turalar   dışta   kalacak   şekilde   kırmızı   bordo   renginde ipek krepten bir bant sarılır ve bu bandın adına “kollu” denir. iv)   Çemperi:    Başın   tamamı   yerli   ipek   dokumadan   yapılan   ve   “Çemperi”   denilen   bir   örtü ile    kapatılır.    Örtünün    uç    kısımları    kısa    saçaklıdır.    Çemperi’nin    uç    kısımları    başın    üstünden bağlanarak kulaklar dışarıda bırakılırsa, bu tip bağlamaya yörede ”çetebaşı” adı verilir. v)    Mevsim    Çiçekleri:     Baş,    yukarıda    belirtildiği    şekilde    bezendikten    sonra,    muhtelif yerlerine    mevsim    çiçekleri    fesleğen,    mor-sarı    çiçekler    ile    zeytin    dalı    gibi    bitkiler    takılarak zenginleştirilir. B- Vücuda i)   Bürümcek   -   Yüzünakma   Gömlek:    İçe   yerli   ipek-iplik   karışımından   dokunan   yakasız   bir gömlek   giyilir.   Bu   gömleğin   kol   yenleri   sonradan   dikilir.   Kol   yenlerinin   uç   kısımları   iğne   oyalıdır. Ayrıca   değişik   renklerde,   boncuk   ve   pullara   bezenmiştir.   Mintanının   yaka   kısmı   da   ipek   işli   ve pulludur.      Bu   gömlek   veya   mintanların   ipekten   dokunanlarına   “bürümcek”,   ipek-iplik   karışımı dokunanına ise “yüzünakma” denilir. ii)   Üç   -   Beş   Entari:   Altıparmak   veya   çitareden   yapılan,   uç   kısımları   komple   siyah   sutaşıyla çevrilmiş,   kol   yenleri   kartmeli(dilimli),   üç   etek   türünde   bir   üstlük   giyilir.   Buna   “üç-beş   entari”   adı verilir. iii)   Göğüslük:   Değişik   renklerde(çoğunlukla   lacivert-bordo)   düz   kadife   kumaştan   dikilen göğüslükler, üç-beş entarinin üstünden ön kısım kapalı olacak şekilde arkadan bağlanır. iv)   Bel   Kuşağı:    Değişik   renklerde   boyanmış,   yünden   karışık   desende   dokunan   bu   kuşak, üç-beş   entarinin   üzerine   bağlanır   ve   kuşak   arkadan   sarkıtılır.   Bazen   de   bu   kuşağın   üzerine yörük   türü   tokalı   “gümüş   kuşak”   adı   verilen   kemer   takılır.   Üç-beş   entarinin   yan   dilimleri   hareketi kolaylaştırmak amacıyla, gene yanlardan katlanarak bel kuşağının içine sokulur.   v)   Önlük:    Yünden   yapılan   bel   kuşağının   önüne   gümüş   kuşağı   kapatmayacak   şekilde   yerli dokumadan değişik desenli bir önlük takılır. vi)   Ayakkabı   (don):    Beyaz   patiskadan   (Amerikan   bezi)   dikilen,   kasıktan   bağlanan      ve   ağı oldukça    geniş    olan,    ayak    bilekleri    büzgülü    bir    don    gibidir.    Bu    donun    her    iki    yanına,    eld bükülmüş   ve   daha   sonra   kök   boya   ile   renklendirilmiş   ipliklerle   işlenen   ve   adına   yörede   “yaneş” denilen don ayaklara aplike edilir. Bu donun tümüne “ayakkabı” denir. C- Ayağa i) Çorap: Krem rengi türünde yünden, elde örme çorap giyilir. ii) Ayakkabı:  Kırmızı veya siyah renkte yemeni giyilir. D- Aksesuar Boyuna   aksesuar   olarak   değişik   tür   ve   renkte   boncukların   yanısıra   beşibirlik   altın,   uzun   ve sık bir dizi halinde eski ve yeni yirmilik altınlar takılır.   B- ERKEK GİYSİLERİ Milas    yöresi    erkek    giysileri,    Muğla    Merkez,    Köyceğiz,    Ula    ve    Yatağan    yöresi    erkek giysileriyle benzerlikler gösterir. a) Başa Fes:    Narçiçeği   veya   bordo   renkte   kısa   veya   uzun   püsküllü   bir   fes   kullanılır.   Fes,   yağlık   türü bezlerle    beslenir    ve    bunun    üzerine    iğne    oyalı    kefiye    sarılır.    Püskül    arkadan    sarkar.    Fes beslenmeyip   sadece   üzerine   ipek   iğne   oyalı   yazma   da   sarılabilir.   Bu   durumda   yazmanın   bir   ucu püskülle birlikte yandan sarkıtılır.  b) Vücuda i)   Bürümcek   -   Yüzünakma   Gömlek:    İçe   yerli   ipek   dokumadan,   krem   rengi   uzun   kollu   ve kolları   iğne   oyalı,   yakasız,   önden   yirik-düğmeli   bir   gömlek   giyilir.   Saf   ipek   olanlarına   “bürümcek”, ipek-iplik karışımı olanlara da “Yüzünakma” denir. ii)   Cepken:   En   üste   mavi   çuha   üzerine   tamamen   siyah   kaytan   veya   ibrişim   işli(sıvama   iş) kolları   açık   ve   arkadan   sarkan,   bazen   de   kopçaları   ile   camadanın   kollarına   tutturulan   cepken giyilir. iii)   Camadan:    Cepkenin   altına   giyilen   camadan,   Muğla’da   iki   türde   karşımıza   çıkar.   Aynı renk   ve   işlemeden   yapılmış   olan(siyah,   kaytanla   şal   desen   işi)      bu   camadanların   bazılarının   önü açıktır.    Yani    çapraz    iliklenmez.    Bu    tür    camadan    kullanıldığında,    altına    mutlaka    kavuşturma giyilmesi   gerekir.   Diğer   türüne   gelince;   mavi   veya   siyah   çuha   kumaş   üzerine   sarı   veya   kaytan işli,   çapraz   iliklenen   camadanlardır.   Camadanlar,   dar   kesimli,   sadece   memeleri   örtecek   kadar kısadır. iv)    Kavuşturma    (Delme):    Mintan    üzerine    kolsuz    yelek    türünde,    çapraz    iliklenen, memeleri   örtecek   kadar   kısa   olan   ve   önü   mavi   çuha   üzerine   siyah   kaytan   veya   ibrişim   işlemeli, sırt   ise   siyah   kadife   kumaş   üzerine   sarı   veya   turuncu   renkte   ibrişim   işlemeli   olan   kavuşturmanın halk arsındaki adı ”delme”dir. v) Dolgu Kuşak:  Beli beslemek amacıyla sarılan bir çarşaf veya uzunca kuşak türüdür. Trablus    Kuşağı:    Dolgu    kuşağın    üzerine,    memelerin    alt    kısmından    kasıklara    kadar genişlikte,   “kalbur   kuşak”   ta   denilen   Trablus   Kuşağı   veya   Şalı   sarılır.   Bu   kuşak   renkli,   desenli   ve ipektendir. Bazen de bu kuşağın üzerine enli dokuma kolon bağlanabilir. vi)    Silahlık:     Trablus    kuşağının    üzerine    ise    koyu    kahverengi    deriden    yapılmış,    kat    kat cepleri   olan   işlemeli   silahlık,   özel   kayışları   ile   bağlanır.   Silahlık,   zeybeğin   bir   tür   gardırobudur. Gözlerine değişik amaçlarla kullanılacak olan her türden malzeme konulur. vii)   Topdon   -   Topandon:    Mavi   çuha   kumaş   üzerine   ön   kısımları   siyah   kaytan   işli   olan topdonların   ağı   yaklaşık   2,5   metredir.   Kasıktan   büzülerek   bağlanan   bu   topdonların   uçkurlukları ise vişne rengi kumaştan yapılmıştır. Don alttan ancak diz kapaklarına kadar iner. viii) Saldırma: İpek kumaş üzerine tel işleme ile yapılan yağlıklar silahlığın yanına takılır. ix) Yağlık:  İpek kumaş üzerine tel işleme ile yapılan yağlıklar silahlığın yanına takılır. x)   Köstek:    Tamamen   gümüşten   olan   köstekler   iki   çeşittir.   Biri   boyundan   geçen   ve   mineli klipsi ile ortadan tutturulan Arnavut türü, diğeri ise omuzdan kopçalanan Girit türüdür. xi)   Hamayıl   -   Musaflık   -   Pazubant:   Hamayıl   boyna,   musaflık   omuza,      pazubant   ise   kola takılır.   Üçü   bir   arada   kullanılamaz.   Hamayıl   ve   pazubantlar   gümüşten,   musaflık   ise   işlemeli deriden yapılmıştır. İçlerine musaf ve değişik dualar yazılarak konulur. xii)    Maşa:     Silahlığın    yanından    aşağıya    sarkıtılan    ucu    çatal    olan    bir    demir    çubuktur. Maşanın görevi silahları bilemek ve hasmının silahlarını köreltmektir.  c) Ayağa: i)   Tozluk:   Bacaklara   mavi   çuha   kumaş   üzerine   siyah   kaytan   işli,   arkası   boydan   boya   sık   bir şekilde kopçalı olan “tozluk”lar takılır. ii)   Tozluk   Bağı:    Tozlukların   düşmemesi   için   üst   kısımlarına   koza   ve   püskülleri   dışa   gelecek şekilde    tozluk    bağları    bağlanır.    Tozluk    bağları    vişne    renginde    yerli    dokumadan    yapılır.    kısımlarında   ise   koza   ve   püsküller   bulunur.   Püskül   uçlarında   da   beyaz   şeffaf   veya   sarı   pirinçten küçük boncuklar takılıdır. iii)    Tulumbacı:    Ayağa    ”yün    çorap”(krem    rengi)    giyilir.    Ayakkabı    türü    olarak    da    siyah, ökçesiz ”tulumbacı” kullanılır.  iv)   Kepmen   -   Kayalık:    Çuha   tozluk   kullanılmadığı   zamanlar   bunun   yerine   üzeri   işlemeli meşinden   yapılan   ve   “kepmen”   adı   verilen   deri   tozluklar   kullanılır.   Ayrıca,   “kayalık”   adı   verilen özel işlemeli çizmeleri de sadece efeler giyer. d) Aksesuar Tabanca,   fişeklik(kargılık),   gümüş   hançer   veya   koltukaltı   bıçağı,   iki   okka   ağırlığında   yapağı, kav, çakmak taşı, kehribar ağızlık, gümüş tütün tabakası ve kehribar tespih. Kaynak: Muğla İl Yıllıkları

Milas Efe Ekibi

Davul - Zurna Kültürü

Milas Arastası

Efsaneleri

Geleneksel Sporlar

Milas’ta Yaşam Sürenler

Milas’ın Kültürü

GELENEKSEL HALK GİYSİLERİ

Türküler, Maniler, Deyimler

ve Atasözleri

Geleneksel Halk Giysileri

Düğünler

Halk Oyunları

GSM: +90.542.535 51 71   |   e-Posta: nctmilas@gmail.com
© Nevzat Çağlar Tüfekçi / Milas - 2017

Milas’ın Kültürü

www.milas.org.tr    
Facebook sayfamız yayına başladı.
A) KADIN GİYSİLERİ Muğla     Merkez,     Köyceğiz,     Ula     ve     Yatağan’da     görülen     / kullanılan   giysi   şekilleri   Milas   için   de   geçerlidir.   Bu   giysileri;   başa, vücuda   ve   ayağa   giyilenler   olarak   üç   bölüm   halinde   incelemek gerekiyor. i) Başa: Sakağı:    Kenarları   tamamen   kesilmiş   bir   fesin   ortasına;   dik durmasını   sağlayan,   göbeği   mavi-koyu   kırmızı   taşlı,   işli,   düşük   ayar gümüşten    veya    değişik    alaşımlardan    yapılmış    metal    bir    tepelik takılır.   Tepeliğin   tüm   çevresi;   bir   sıra,   bant   üzerine   sıkça   dizilmiş, yarım    sıra    70’lik    veya    80’lik    dizilir.    Fesin    düşmemesi    için    iki ucundan   tutturulan   ayrı   bir   bant   ta   çene   altından   geçirilir   ve   bu bandın   üzerine   de   gene   sıkça   dizilen   20’lik   altınlar   dikilir.   Kulak hizasından   çene   altına   doğru   sarkan   altın   dizisine   “sakağı”   denir. Bu    fese    de,    “sakalığı    fes”    adı    verilir.    Genç    kızlık    döneminde    ve ekonomik    gücü    olmayan    ailelerde    ise,    bu    başlıkta    altın    yerine bakır   üzerine   sarı   kaplama   taklitleri   kullanılır   ki   bunlara   “marçıl” veya ”mançur” denir. Çeki:    Sakağının    hemen    altından    sadece    alnı    kapatacak şekilde   ve   baş   çevresinin   tamamını   saran   ipek   krem   rengi   krepten bir bant bağlanır. Bu banda “çeki” adı verilir.  Üsküf:    Başın    tamamını    ise    ince    delikli    tülden    yapılan    ve üzeri   tel   işi   olan   üsküfle   örtülür.   Bazı   yerleşim   birimlerinde   bu   tür örtüye   “heril”   adı   verilir.   Baş,   bazen   de,   “şamı”   adı   verilen   ipek   cinsi bir örtüyle kapatılır. Mevsim   Çiçeği   ve   Dal   Elmas:    Baş   bezemede,   canlı   mevsim çiçeği   ve   dal   elmaslar   kullanılır.   Çiçeklerin   cinsi   ve   takılış   biçimleri ise    değişik    anlamlar    ifade    eder.        Sakağı,    başa    yanlamasına takıldığında,   “eğribaş”,   çeki   üsküfün   üzerinden   dolandığında   ise baş “çetebaşı” adını alır. ii) Vücuda: Bürümcük   -   Yüzünakma   Gömlek:    İçe   yerli   ipek   dokuma, krem   rengi,   yakasız,   önden   üç-dört   düğmeli,   kol   uçları   geniş   ve pembe   boncuklarla   bezenmiş,   iğne   oyalı   uzun   bir   gömlek   giyilir. Bu    gömleğin    saf    ipek    olanına    “Bürümcük”,        ipek-iplik    karşımı olanına   ise   “yüzünakma”   adı   verilir.   Gömleğin   alt   kısımları   bazen topdondan   aşağı   sarkıtılır.   Bazen   de   içine   sokulur.   Fermene   ise gömleğin üstüne giyilerek kol uçları dışarı taşırılır. Fermene:    Altıparmak,   çitare,   mavi-mor-lacivert   tonlarında çuha   ve   kadife   kumaşlardan   yapılan   fermenelere   yörede   kadın cepkeni    de    denir.    Bu    fermeneler    dar    kesimli,    sadece    göğüsleri örtecek   kısa   ve   kolludur.   Kol   yenleri   kertmeli(dilimli)   olup,   yenleri- kol   yanları   ve   ön   kısımları   ile   arka   sırt   uçları   sarı   malzemeden   şal motif işidir. Önden kopçalanarak veya bağlanarak iliklenir. Topdon   -   Topandon:   Altıparmak,   çitare   ve   boyama   (pembe- lacivert-uçuk     mavi)     düz     yerli     dokuma     kumaşlardan     yapılan topdonların     ağı     yaklaşık     2-2,5     metredir.     Kasıktan     büzülerek bağlanan      bu      donların      ayak      bileği      kısmında      büzgülüdür. Uçkurlukları    enli    olarak    farklı    kumaşlardan    yapılır.    Uçkur    bağı ipekten,   uçları   tel   işlidir.   Topdonlar   özel   kazanlarda   kaynatılarak, buruşturulur    ve    bükülerek    saklanır.    Yaklaşık    8    metre    tek    en kumaştan    yapılan    topdona    yörede    “Topandon”,    “kırık    don”    da denilir.    Düz    dokuma    ve    boyama    türünde    olanlardan    bazıları kumaş özelliğinden dolayı “Suriye don” adı verilir. Kuşak   (Bel   bağı):    Bu   tür   giyside   iki   cins   kuşak   kullanılır. Bunlardan    biri    ipek    dokumadan    olan,    “Trablus”    veya    “Kalbur” kuşaktır.      Diğeri   ise   çoğunlukla   kırsal   kesimlerde   kullanılan,   renkli ve   desenli   yün   dokumadan,   uçları   vişne   rengi   ipek   kozalı   bağlarla bezenen   kuşaklardır.   Bu   kuşaklar,   topdonun   üstüne,   üçgen   olarak katlanan kısmı ya arkaya ya da yana sarkacak şekilde bağlanır. iii) Ayağa: Çorap:    Krem    rengi    yün    veya    benzeri    özellikte    çoraplar kullanılır. Ayakkabı:   Ayağa,   kırmızı   renkte   “yemeni”   türü   ayakkabılar giyilir. Milas Çomakdağ ve Ekiztaş Köyleri Kadın Giysileri: A- Başa i)    Tura:     Desenli    pazen    türü    kumaştan    yapılan    ve    üstten büzülerek   takılan   ve   adına   “taka”   denilen   başlığın   altına   gelen   ön alt   kısmına,   sık   bir   şekilde   30   adet   on’luk   altın   dizilir.   Takanın   iki ucundan   tutturularak   çene   altından   geçirilen   ince   bez   bandın   adı ise,   “sakındırak”tır.   Sakındırakların   üzeri   ipek   veya   boncuk   işlemeli olur. Bu tür baş bezemenin yöredeki adı “tura”dır.  ii)    Askılı    Tura:     Yeni    evlenenlerde,    takanın    üst    kısmından aşağıya   doğru   önden   görünecek   şekilde,   15   sıra   açık   kahverengi boncuklar   bir   dizi   halinde   sarkıtılır.   Boncukların   uç   kısımlarına   ise 20’lik   altınlar   takılır.   Bu   bezemenin   adı   da   “askı”dır.   Tura   ile   birlikte ulanıldığında   “askılı   tura”      adını   alır.   Yörede   yeni   gelinlerin   başları bu   şekildedir.   Evlendikten   yaklaşık   bir   yıl   sonra   askılar   çıkartılır   ve sadece tura sürekli kullanılır. iii)    Kollu:     Takanın    üstüne,    askı    ve    turalar    dışta    kalacak şekilde   kırmızı   bordo   renginde   ipek   krepten   bir   bant   sarılır   ve   bu bandın adına “kollu” denir. iv)   Çemperi:    Başın   tamamı   yerli   ipek   dokumadan   yapılan ve   “Çemperi”   denilen   bir   örtü   ile   kapatılır.   Örtünün   uç   kısımları kısa      saçaklıdır.      Çemperi’nin      uç      kısımları      başın      üstünden bağlanarak   kulaklar   dışarıda   bırakılırsa,   bu   tip   bağlamaya   yörede ”çetebaşı” adı verilir. v)    Mevsim    Çiçekleri:     Baş,    yukarıda    belirtildiği    şekilde bezendikten   sonra,   muhtelif   yerlerine   mevsim   çiçekleri   fesleğen, mor-sarı çiçekler ile zeytin dalı gibi bitkiler takılarak zenginleştirilir. B- Vücuda i)    Bürümcek    -    Yüzünakma    Gömlek:     İçe    yerli    ipek-iplik karışımından   dokunan   yakasız   bir   gömlek   giyilir.   Bu   gömleğin   kol yenleri   sonradan   dikilir.   Kol   yenlerinin   uç   kısımları   iğne   oyalıdır. Ayrıca      değişik      renklerde,      boncuk      ve      pullara      bezenmiştir. Mintanının   yaka   kısmı   da   ipek   işli   ve   pulludur.      Bu   gömlek   veya mintanların   ipekten   dokunanlarına   “bürümcek”,   ipek-iplik   karışımı dokunanına ise “yüzünakma” denilir. ii)   Üç   -   Beş   Entari:   Altıparmak   veya   çitareden   yapılan,   kısımları       komple       siyah       sutaşıyla       çevrilmiş,       kol       yenleri kartmeli(dilimli),   üç   etek   türünde   bir   üstlük   giyilir.   Buna   “üç-beş entari” adı verilir. iii)   Göğüslük:   Değişik   renklerde(çoğunlukla   lacivert-bordo) düz     kadife     kumaştan     dikilen     göğüslükler,     üç-beş     entarinin üstünden ön kısım kapalı olacak şekilde arkadan bağlanır. iv)   Bel   Kuşağı:    Değişik   renklerde   boyanmış,   yünden   karışık desende   dokunan   bu   kuşak,   üç-beş   entarinin   üzerine   bağlanır   ve kuşak   arkadan   sarkıtılır.   Bazen   de   bu   kuşağın   üzerine   yörük   türü tokalı   “gümüş   kuşak”   adı   verilen   kemer   takılır.   Üç-beş   entarinin yan    dilimleri    hareketi    kolaylaştırmak    amacıyla,    gene    yanlardan katlanarak bel kuşağının içine sokulur.   v)    Önlük:     Yünden    yapılan    bel    kuşağının    önüne    gümüş kuşağı   kapatmayacak   şekilde   yerli   dokumadan   değişik   desenli   bir önlük takılır. vi)    Ayakkabı    (don):     Beyaz    patiskadan    (Amerikan    bezi) dikilen,   kasıktan   bağlanan      ve   ağı   oldukça   geniş   olan,   ayak   bilekleri büzgülü   bir   don   gibidir.   Bu   donun   her   iki   yanına,   eld   bükülmüş   ve daha   sonra   kök   boya   ile   renklendirilmiş   ipliklerle   işlenen   ve   adına yörede    “yaneş”    denilen    don    ayaklara    aplike    edilir.    Bu    donun tümüne “ayakkabı” denir. C- Ayağa i)    Çorap:    Krem    rengi    türünde    yünden,    elde    örme çorap giyilir. ii) Ayakkabı:  Kırmızı veya siyah renkte yemeni giyilir. D-Aksesuar Boyuna   aksesuar   olarak   değişik   tür   ve   renkte   boncukların yanısıra   beşibirlik   altın,   uzun   ve   sık   bir   dizi   halinde   eski   ve   yeni yirmilik altınlar takılır.   B- ERKEK GİYSİLERİ Milas   yöresi   erkek   giysileri,   Muğla   Merkez,   Köyceğiz,   Ula   ve Yatağan yöresi erkek giysileriyle benzerlikler gösterir. a) Başa Fes:    Narçiçeği   veya   bordo   renkte   kısa   veya   uzun   püsküllü bir    fes    kullanılır.    Fes,    yağlık    türü    bezlerle    beslenir    ve    bunun üzerine    iğne    oyalı    kefiye    sarılır.    Püskül    arkadan    sarkar.    Fes beslenmeyip   sadece   üzerine   ipek   iğne   oyalı   yazma   da   sarılabilir. Bu durumda yazmanın bir ucu püskülle birlikte yandan sarkıtılır.  b) Vücuda i)      Bürümcek-Yüzünakma      Gömlek:       İçe      yerli      ipek dokumadan,   krem   rengi   uzun   kollu   ve   kolları   iğne   oyalı,   yakasız, önden     yirik-düğmeli     bir     gömlek     giyilir.     Saf     ipek     olanlarına “bürümcek”, ipek-iplik karışımı olanlara da “Yüzünakma” denir. ii)    Cepken:    En    üste    mavi    çuha    üzerine    tamamen    siyah kaytan   veya   ibrişim   işli(sıvama   iş)   kolları   açık   ve   arkadan   sarkan, bazen    de    kopçaları    ile    camadanın    kollarına    tutturulan    cepken giyilir. iii)   Camadan:    Cepkenin   altına   giyilen   camadan,   Muğla’da   iki türde   karşımıza   çıkar.   Aynı   renk   ve   işlemeden   yapılmış   olan(siyah, kaytanla   şal   desen   işi)      bu   camadanların   bazılarının   önü   açıktır. Yani    çapraz    iliklenmez.    Bu    tür    camadan    kullanıldığında,    altına mutlaka   kavuşturma   giyilmesi   gerekir.   Diğer   türüne   gelince;   mavi veya    siyah    çuha    kumaş    üzerine    sarı    veya    kaytan    işli,    çapraz iliklenen      camadanlardır.      Camadanlar,      dar      kesimli,      sadece memeleri örtecek kadar kısadır. iv)    Kavuşturma    (Delme):    Mintan    üzerine    kolsuz    yelek türünde,   çapraz   iliklenen,   memeleri   örtecek   kadar   kısa   olan   ve önü   mavi   çuha   üzerine   siyah   kaytan   veya   ibrişim   işlemeli,   sırt   ise siyah    kadife    kumaş    üzerine    sarı    veya    turuncu    renkte    ibrişim işlemeli olan kavuşturmanın halk arsındaki adı ”delme”dir. v)   Dolgu   Kuşak:    Beli   beslemek   amacıyla   sarılan   bir   çarşaf veya uzunca kuşak türüdür. Trablus    Kuşağı:    Dolgu    kuşağın    üzerine,    memelerin    alt kısmından    kasıklara    kadar    genişlikte,    “kalbur    kuşak”    ta    denilen Trablus    Kuşağı    veya    Şalı    sarılır.    Bu    kuşak    renkli,    desenli    ve ipektendir.    Bazen    de    bu    kuşağın    üzerine    enli    dokuma    kolon bağlanabilir. vi)   Silahlık:    Trablus   kuşağının   üzerine   ise   koyu   kahverengi deriden    yapılmış,    kat    kat    cepleri    olan    işlemeli    silahlık,    özel kayışları    ile    bağlanır.    Silahlık,    zeybeğin    bir    tür    gardırobudur. Gözlerine   değişik   amaçlarla   kullanılacak   olan   her   türden   malzeme konulur. vii)    Topdon    -    Topandon:     Mavi    çuha    kumaş    üzerine    ön kısımları    siyah    kaytan    işli    olan    topdonların    ağı    yaklaşık    2,5 metredir.       Kasıktan       büzülerek       bağlanan       bu       topdonların uçkurlukları    ise    vişne    rengi    kumaştan    yapılmıştır.    Don    alttan ancak diz kapaklarına kadar iner. viii)   Saldırma:   İpek   kumaş   üzerine   tel   işleme   ile   yapılan yağlıklar silahlığın yanına takılır. ix)    Yağlık:     İpek    kumaş    üzerine    tel    işleme    ile    yapılan yağlıklar silahlığın yanına takılır. x)   Köstek:    Tamamen   gümüşten   olan   köstekler   iki   çeşittir. Biri    boyundan    geçen    ve    mineli    klipsi    ile    ortadan    tutturulan Arnavut türü, diğeri ise omuzdan kopçalanan Girit türüdür. xi)     Hamayıl     -     Musaflık     -     Pazubant:     Hamayıl     boyna, musaflık     omuza,          pazubant     ise     kola     takılır.     Üçü     bir     arada kullanılamaz.    Hamayıl    ve    pazubantlar    gümüşten,    musaflık    ise işlemeli    deriden    yapılmıştır.    İçlerine    musaf    ve    değişik    dualar yazılarak konulur. xii)   Maşa:    Silahlığın   yanından   aşağıya   sarkıtılan   ucu   çatal olan    bir    demir    çubuktur.    Maşanın    görevi    silahları    bilemek    ve hasmının silahlarını köreltmektir.  c) Ayağa: i)   Tozluk:   Bacaklara   mavi   çuha   kumaş   üzerine   siyah   kaytan işli,    arkası    boydan    boya    sık    bir    şekilde    kopçalı    olan    “tozluk”lar takılır. ii)   Tozluk   Bağı:    Tozlukların   düşmemesi   için   üst   kısımlarına koza    ve    püskülleri    dışa    gelecek    şekilde    tozluk    bağları    bağlanır. Tozluk     bağları     vişne     renginde     yerli     dokumadan     yapılır.     kısımlarında   ise   koza   ve   püsküller   bulunur.   Püskül   uçlarında   da beyaz şeffaf veya sarı pirinçten küçük boncuklar takılıdır. iii)     Tulumbacı:     Ayağa     ”yün     çorap”(krem     rengi)     giyilir. Ayakkabı türü olarak da siyah, ökçesiz ”tulumbacı” kullanılır.  iv)   Kepmen-Kayalık:    Çuha   tozluk   kullanılmadığı   zamanlar bunun   yerine   üzeri   işlemeli   meşinden   yapılan   ve   “kepmen”   adı verilen   deri   tozluklar   kullanılır.   Ayrıca,   “kayalık”   adı   verilen   özel işlemeli çizmeleri de sadece efeler giyer. d) Aksesuar Tabanca,    fişeklik(kargılık),    gümüş    hançer    veya    koltukaltı bıçağı,    iki    okka    ağırlığında    yapağı,    kav,    çakmak    taşı,    kehribar ağızlık, gümüş tütün tabakası ve kehribar tespih. Kaynak: Muğla İl Yıllıkları
GELENEKSEL HALK GİYSİLERİ

Davul - Zurna Kültürü

Milas Arastası

Efsaneleri

Geleneksel Sporlar

Milas’ta Yaşam Sürenler

Türküler, maniler, Deyimler ve Atasözleri

Geleneksel Halk Giysileri

Düğünler

Halk Oyunları

Diğer sayfalar için tıklayınız Diğer sayfalar için tıklayınız