GSM: 0.542.535 51 71   |   e-Posta:                     
© Nevzat Çağlar TÜFEKÇİ / Milas - 2017
www.milas.org.tr  

(Kazım Bencik röportajı üzerine

Milaslı Musevi hemşerilerimizin duygu yüklü yorumları…)

Rahmi   

Siyman:   

Teşekkürler   

Nevzat   

kardesim,   

tesekkürler   

Kazım   

Bencik.   

Bütün   

bu

anlattıklarınız   

fılm   

gibi   

gözümde   

canlandı.   

Çocukluğunu   

ve   

14   

yaşına   

kadar   

Milas’ta

yaşamış bir Miılaslı olarak çok duygulandım.

David  

Levi:  

ahhhh...ne  

güzel  

bir  

yazı...Kazım  

Bencik  

efendinin  

bahsettiği  

Jack  

Levi  

Benim

babamdır....yazdıkları   

çok   

doğru,   

citten   

manufatura   

mağazamiz   

bütün   

sene   

veresiye

verirdi  

ve  

köylüler  

ürünlerini  

sattıklarında  

paralarını  

alır  

almaz  

ilk  

durak  

babamın  

dükkanı

idi  

ve  

borçlarını  

anında  

öderlerdi.  

Bu  

tam  

manası  

ile  

karşılıklı  

güven  

ve  

dayanışmanın  

bir

örneği  

idi..Manifatura  

dükkanımızın  

belki  

30-40  

köyünden  

müşterileri  

vardı,  

bir  

figrist  

ile

köy  

ve  

adam  

ismi  

ile  

hesapları  

bulunurdu..eh  

gidi  

günler  

hey...ben  

bütün  

bunları  

çocuk

olarak  

dükkanda  

görürdüm..bu  

kadar  

güven  

ve  

saygı  

anlatılmasi  

imkansız  

bir  

şey..Babam

köylülere  

su  

pompalarını  

almaya  

yardım  

ederdi  

,  

o  

günlerde  

ilk  

kuyu  

pompalarını  

köye

sokmak      

bir      

inkilaptı,      

pompalar      

çalıştırıldığında      

bütün      

köylöler      

etrafında

toplanırlardı...pompalar  

dizeldi..ki  

daha  

eletrik  

yoktu  

köylerde...Bu  

şekilde  

pamuk  

tarımı

ilerlemeye  

başladi..ki  

pamuk  

çok  

su  

isterdi..Amcam  

Milasa  

ilk  

defa  

Jambach  

isimli  

dizel

pompalarını   

getirdi   

ve   

köylülere   

kredi   

ile   

satmaya   

başladılar,   

veresiye..paran   

olunca

ödersin  

şeklinde..Daha  

sonra  

Milasa  

ilk  

defa  

NOVAK  

adlı  

lambalı  

radyoyu  

getirdiler  

pille

çalışan  

bu  

artık  

bir  

yenilik  

idi,,yine  

veresiye  

,  

ürün  

paralarını  

aldıklarında  

öderlerdi...Murat

beyden  

bahsediliyor...Murat  

bey  

vefat  

ettiğinde  

cenazesi  

için  

Milasa  

bando  

getirdiler  

,  

ilk

defa  

bandolu  

cenaze  

merasimi  

yapıldı  

biz  

o  

zaman  

daha  

çocuktuk  

...Cenaze  

bütün  

Milası

catte   

catte   

gezdi...sonra   

Süs   

yoluna   

geldiler...Bütün   

Milas   

MURAT   

BEYIN   

cenazesine

katıldı..Köylüler   

Salı   

pazarına   

geldiklerinde   

babama   

kendi   

yaptıklari   

tereyağını,   

balı,

zeytini,  

peyniri(  

çökerek  

peyniri)  

,  

tavuk,  

yumurta  

getirilerdi,  

ki  

bunu  

hediye  

diye  

vermek

isterlerdi,   

babam   

yinede   

onlara   

haklari   

olan   

parayı   

peşin   

öderdi   

veya   

para   

almak

istemiyenlere  

dükkandan  

birkaç  

metre  

basma  

veya  

buna  

benzer  

manufatura  

verirdi,  

ki

köylülerin   

babama   

olan   

sevgisi,   

saygısı   

anlatılamaz..Çocuklarını   

İzmire   

Liseye   

yollardı

okumaları  

için,  

ki  

bunun  

için  

onları  

gitmesi  

gereken  

yerlere  

yollamak  

üzere  

yol  

gosterirdi,

,daha  

sonra  

üniversiteye  

veya  

teknik  

okula  

gitmelerine  

yardım  

ederdi...karşılıklı  

güven  

ve

sevginin  

sınırı  

yoktu.."  

E  

cak  

efendi  

sen  

bilirsin  

sen  

ne  

lüzumsa  

yap  

,  

sen  

bilirsin  

"  

derlerdi,

pek    

çok    

genç    

bu    

sekilde    

yüksek    

tahsile    

gitmeye    

başlamıştı..Genç    

çocuklar    

izine

geldiklerinde  

ilk  

uğradıkları  

yer  

bizim  

mağaza  

idi  

ve  

babamın  

elini  

öpmek  

isterlerdi..ki  

bu

onların  

bir  

teşekkürü  

ve  

saygı  

gösterisi  

idi..ki  

daha  

pek  

çok  

güzel  

hatıralar  

varki  

bunları

dile getirmek zor....

David   

Levi:   

İlk   

su   

pompaları   

geldiğinde,   

arteziyen   

açılırdı   

ve   

tarla   

boyunca   

arıklar

yapılırdı..ki    

tarladan    

tarlaya    

arıklarla    

su    

yollanırdı..köylüler    

aralarında    

su    

yollama

zamanına  

göre  

hesaplaşırlardı  

ki  

dizel  

pahalı  

bir  

yakıttı..bu  

şekilde  

ilk  

pamukçuluk  

Milas

yöresinde  

başladı...Pamuklar  

çuvallarla  

geldiğinde,  

birinci  

el,  

ikinci  

el,  

benekli  

,  

bir  

benekli,

iki    

benekli    

diye    

değerlendirilirdi    

ona    

göre    

anında    

hesapları    

kesilir    

ve    

peşin

ödenirdi..Parasını  

alan  

köylü  

önce  

gidip  

tüccarlara  

olan  

borçlarını  

öderlerdi..defterler  

açılır

ve hesap görülürdü...

David  

Levi:  

Düğün  

olduğunda  

her  

iki  

tarafın  

kadınları  

dükkana  

gelir  

ve  

otururlardı,  

her

birisi  

için  

teker  

teker  

basma  

çıkarılır  

4-5  

metre  

uzunluğunda  

kesilirdi..  

taa  

ninelerden

başlayıp  

en  

gencine  

kadar  

teker  

teker  

yeni  

entarileri  

kesilirdi,  

tabii  

genç  

damat  

ve  

babaları

için  

de  

kumaş  

seçilirdi...Terzi  

dükkana  

çağırılır  

dükkanda  

ölçüler  

alınır  

kumaşlar  

terziye

verilirdi...o   

zaman   

konfeksiyon   

diye   

bir   

şey   

yoktu,   

her   

şey   

terzide   

dikilirdi..   

Babam

herkesin   

düğün   

giyimini   

teker   

teker   

gözden   

geçirir   

ve   

herkesi   

memnun   

ederdi..   

ki

köylünün   

babama   

olan   

güveni   

sonsuzdu...   

taa   

kullanacakları   

mendile   

kadar   

herşey

dükkandan   

veresiye   

verilirdi..deftere   

yazılırdı...tütün,   

pamuk,   

zeytinyaği   

satıldığında

gelirler  

borçlarını  

öderlerdi...Güven,  

sevgi,  

hürmet  

inanılmıyacak  

kadar  

büyüktü..Bazen

köylüler  

evimize  

gelirler  

ve  

gece  

bizde  

yatarlardi  

ki  

ertesi  

gün  

Milas’ta  

yapılacak  

işleri

vardi..ki  

o  

zamanlarda  

Milasta  

otel  

yoktu,  

tek  

yatılacak  

yer  

Çaputcu  

hanı  

idi,  

köylü  

kadınlar

orada  

kalamazlardı,  

çözüm  

yolu  

onları  

eve  

getirmek  

ve  

ağırlamaktı,  

sanki  

ailemizden  

biri

gibi..Misafir  

odasi  

açılır,  

yer  

yatakları  

yapılır  

ve  

köylüler  

elbiseleri  

ile  

yatarlardi..sabah

kahvaltısından    

sonra    

gidecekleri    

yere    

giderlerdi..ki    

karşılıklı    

sevgi    

öyle    

yoktan

çıkmamıştı..ki  

köylüler  

çok  

temiz  

ve  

iyi  

insanlardı,  

kibarlıkları,  

çekingenliklerini,  

anlatmaya

imkan  

yok..sanki  

her  

biri  

melek  

gibi  

insanlardı,,,ben  

bunları  

hep  

hatırlarım...  

onun  

için

Milas  

bizim  

için  

değeri  

büyük  

olan  

bir  

yer,  

hatıralarımızın  

unutulmasına  

imkan  

yok,  

ki

bugünkü günlerde bu tip dostlukları bulmak zor....

Binyamin Roditi:

Sn. Nevzat Bey

Hayırlı   

günler   

diler,size   

kendimi   

tanıtmak   

isterim.David   

Levi   

ile   

internette   

yaptığınız

söyleşide    

çok    

güzel    

ve    

değerli    

anılardan    

bahsedilmiş.Siz    

Milas    

Kaymakamlığında

çalıştığınıza    

göre    

ve    

Jak    

Levinin    

dükkanını    

bildiğinize    

göre,benim    

dedem    

Haskiya

Uyaroğlunu  

tanımamanız  

mümkün  

değil.Çarşı  

içinde,Kurşunlu  

Camiye  

çıkarken,sağdan

1.ci   

sokağa   

dönünce   

sol   

taraftan   

2.ci   

dükkanda   

dedem   

Sarraftı.Bana   

çocukluğumda

anlattığına     

göre(kendisi     

7     

dil     

biliyordu),Kaymakam     

Milasa     

resmi     

bir     

misafir

geldiğinde,hemen  

dedemi  

çağırtır  

ve  

tercümanlığını  

rica  

edermiş.Dedem  

Liseyi  

İzmirde

Şirinyerdeki   

eski   

Nato   

tesislerinin   

olduğu   

yerdeki   

   

Skotch   

Shcool   

denilen   

yabancı

tedrisatın  

yapıldığı  

mektepte  

tamamlamıştı.Birçok  

dili  

ana  

dili  

gibi  

konuşan  

kültürlü,zeki

ve   

nazik   

biriydi.Meslek   

hayatının   

ilk   

yıllarında,önce   

Selimiye,Bafa   

pazarlarına   

atıyla

giderek   

manifaturacılık   

yapmış,daha   

sonraki   

yıllarda   

atı   

hastalanıp   

onu   

satınca   

da,iş

değiştirerek   

sarraflığı   

seçmişti.Hayatı   

boyunca   

Milasta   

yaşadı.Benim   

yazın   

okul   

tatili

günlerimde,ailecek   

Milasa   

gider,dedemin   

yanında   

hasta   

ve   

yatalak   

olan   

anneaneme

yardımcı   

olmaya   

giderdik.Bu   

çocukluk   

yıllarımda   

oralardan   

çok   

değerli   

arkadaşlarım

oldu.Karacahisarlı  

sokaktan  

Rabia  

Hocanın  

torunları  

Selim,Güven,Sünnetçi  

bir  

beyin  

Oğlu

müzisyen   

Zafer,   

Milassporda   

futbol   

oynamış   

İsmail   

Çelikoğlu,   

Marko   

Siymanın   

evinin

karşısında  

oturan  

Ruben  

Franco,Aynı  

sokakta  

fırının  

karşısındaki  

evde  

oturan  

Avcı  

ve

kuşçu  

bir  

beyin  

çocukları  

ve  

daha  

niceleri  

benimle  

arkadaştılar.Onlarla  

beraber  

uzun

yıllar,hamamın   

arkasındaki   

Caminin   

içersinde   

ağaçlara   

tırmandık,arka   

taraftaki   

çayda

oyuncak  

yelkenli  

gezdirdik,  

sokaklarda  

bilye,çelik  

çomak  

oynadık,Ovalarda  

sapanla  

kuş

peşinde    

koştuk,beraber    

Havranın    

içinde    

tütün    

dizdik,futbol    

oynadık,biraz    

daha

büyüyünce  

açık  

veya  

kapalı  

sinemalara  

beraber  

gittik,Deve  

güreşi  

veya  

maç  

izledik.Bu

arkadaşların   

hepsiyle   

hala   

görüşüyorum,hatta   

bu   

Kurban   

Bayramında   

ziyaretlerine

giderek  

tatlımızı  

sunduk.O  

kadar  

güzel  

karşılandık  

ki,arkadaşlarım  

ve  

aileleri  

gözyaşları  

ile

ve  

sevgiyle  

bizleri  

kucakladılar.  

Milasa  

özel  

dostluk  

ve  

samimiyet  

bağları  

ile  

sohbetimizi

yaptık,akşam  

üzeri  

İzmire  

tatlı  

bir  

hüzünle  

döndük.Bu  

insan  

sevgisi  

ve  

kardeşlik  

coşkusu

Türk    

milletine    

hastır,bizlerde    

bu    

topraklarda    

doğup    

büyüyen    

ve    

yaşayan    

Musevi

vatandaşlar olarak sizleri her zaman seveceğiz.Saygılarımla..

Binyamin Roditi(Emekli İnşaat Mühendisi)

Binyamin Roditi:

Ben-Gurion University of the Negev

Sn, Nevzat bey sizi tanımaktan ve yazılarınızı okumaktan gurur duydum. Esasen, dedem

ve annem hemşehriniz olup, ben İzmir doğumluyum. Fakat başta Milas olmak üzere,

Bodrum, Marmaris, Fethiye yörelerinin, ve insan sevgisi dolu bölge insanlarının,

coğrafyasının ve tarihinin hayranıyım.Hala ,çocukluğumda seyahat ettiğimiz burunlu

otobüsleri, Karadeveci otobüs firması şöförlerini (Necati, Mustafa, Yakup ) hatırlıyorum.

Bizler buralarda otursakta, gönlümüz her zaman Milasla beraber. Eğer sizin için zahmet

olmıyacaksa, bugünkü Milas Belediye başkanımızdan, Gümüşkesendeki Musevi

mezarlığına koruma, ot temizliği, civar aydınlatma ve bakım yönünden nasıl bir fayda

sağlıyabilirler, sorup bilgilendirirseniz müteşekkir kalırım. Birkaç yıl önce mezarlığı ziyaret

eden ve büyüklerine dua okumak isteyen bir kafilenin, belediyeye yüklü bir bağış yaparak,

etrafına duvar çekildiğini öğrenmiş bulunmaktayım. Saygılarımla...

Nevzat  

Çağlar  

Tüfekçi:  

Sayın  

Levi,  

babanız  

Manifaturacı  

Jack  

R.  

Levi'den  

söz  

ediyorsunuz

sanırım.  

Geçmiş  

Milas  

yaşantısından  

güzel,  

anlamlı  

ve  

nostaljik  

bir  

kesit  

sunmuşsunuz.

Size teşekkür ediyorum.

David   

Levi:   

Sayın   

Çağlar,   

Evet   

babam   

Manifaturacı   

Jak   

Levi   

dir,   

dükkanımız   

Nazmi

Artunun  

dükkanının  

tan  

karşısında  

idi..Zamanında  

babam  

Havrayı  

Milas  

Kaymakamlığına

hibe  

edip  

orada  

bir  

teknik  

okul  

açılamasını  

istemişti  

ki  

babamın  

imzasını  

taşıyan  

mektubu

"  

Milas  

Yahudileri  

"  

adli  

kitapta  

görmek  

mümkün..Güzel  

anlamlı  

şeyleri  

daima  

hatırlamak

lazım...Ben size teşekkür ederim bu tip yazılari sayfanıza koyduğunuz için..

Rahmi  

Siyman:  

1950  

LI  

YILLARI  

ÇOK  

İYİ  

HATIRLIYORUM  

SEPETÇİLER  

KÖYÜNÜN  

ÇOĞU

RAHMETLİ  

JAK.  

R.  

LEVİ  

DEN  

ALIŞVERİŞ  

EDERLERDİ  

JAK  

R  

İSE  

BABASI  

RAFAEL  

LEVİNİN  

İSMİ

İDİ  

O  

ZAMANLAR  

HERKESİN  

BİR  

LAGABI  

VARDI  

JAK  

LEVİ  

KATİP  

İN  

AĞABEYİ  

DİYE  

ANILIRDI

KATİP  

TE  

BAY  

JAK  

LEVİ'NİN  

KARDESİ  

RAHMETLİ  

BAY  

EMANUEL  

LEVİ  

İDİ  

ONA  

DA  

KATİP

LAGABI   

KENDİSİNİN   

MİLASLI   

VE   

TÜTÜN   

TÜCCARI   

B.A   

NAYIR   

FİRMASININ   

MUHASEBE

İŞLERİNİ   

DERUHTE   

ETMESİ   

DOLAYISIYLE   

KATİP   

DİYE   

ANILIRDI   

O   

SENELERDE   

MİLASTA

MUHASEBE   

BİLEN   

PEK   

KİMSE   

BULUNMAZDI   

TERZİ   

ZADE   

FİRMASININ   

MUHASEBECİSİ

RAHMETLİ   

FEVZİ   

EFENDİ   

NALBANTOĞLU   

NUN   

MUHASEBECİSİ   

RAHMETLİ   

MUSTAFA

KULALI   

GİBİ   

BÜTÜN   

BU   

MUHASEBE   

İŞLERİNİ   

MİLASTA   

BİLEN   

BİR   

ELİN   

BEŞ   

PARMAĞI

KADARDI  

MİLAS  

MAL  

MÜDÜRÜ  

RAHMETLİ  

ABİDİN  

ATASOY  

MUZİSYEN  

ATTİLA  

ATASOY  

UN

BABASI  

MUSTAFA  

KUBİLAY  

TAHAKKUK  

MÜDÜRÜ  

İDİ  

HEY  

GİDİ  

GÜNLER  

HEY  

İNANIN  

O

GÜNLERİ TEKRAR YAŞAMAYI NE KADAR İSTERDİM.

David  

Levi:  

Rahmi,  

güzel  

ve  

manalı  

günleri  

anmakta  

çok  

iyi  

bir  

şey...  

nede  

olsa  

Milastan

çok değerli hatıralarla ayrıldık..Ne mutlu "Ben Milaslıyım" diyene..!!!

Röportaj:

Rahmi SİYMAN

Milas Jews

Musevi

Hemşerilerimizin

Milas Anıları

DİĞER YAZILAR

Milas ve Yahudiler

(İzel ROZENTAL)

Milas Musevileri

Anıları

Milaslı Gad FRANCO

Milas’ın Musevileri

MUSEVİ HEMŞERİLERİMİZİN MİLAS ANILARI

GSM: +90.542.535 51 71   |   e-Posta: nctmilas@gmail.com
© Nevzat Çağlar Tüfekçi / Milas - 2017

MUSEVİ HEMŞERİLERİMİZİN MİLAS ANILARI

(Kazım Bencik röportajı üzerine

Milaslı Musevi hemşerilerimizin duygu yüklü yorumları…)

Rahmi   

Siyman:   

Teşekkürler   

Nevzat   

kardesim,   

tesekkürler

Kazım   

Bencik.   

Bütün   

bu   

anlattıklarınız   

fılm   

gibi   

gözümde

canlandı.  

Çocukluğunu  

ve  

14  

yaşına  

kadar  

Milas’ta  

yaşamış

bir Miılaslı olarak çok duygulandım.

David    

Levi:    

ahhhh...ne    

güzel    

bir    

yazı...Kazım    

Bencik

efendinin   

bahsettiği   

Jack   

Levi   

Benim   

babamdır....yazdıkları

çok    

doğru,    

citten    

manufatura    

mağazamiz    

bütün    

sene

veresiye  

verirdi  

ve  

köylüler  

ürünlerini  

sattıklarında  

paralarını

alır  

almaz  

ilk  

durak  

babamın  

dükkanı  

idi  

ve  

borçlarını  

anında

öderlerdi.  

Bu  

tam  

manası  

ile  

karşılıklı  

güven  

ve  

dayanışmanın

bir  

örneği  

idi..Manifatura  

dükkanımızın  

belki  

30-40  

köyünden

müşterileri  

vardı,  

bir  

figrist  

ile  

köy  

ve  

adam  

ismi  

ile  

hesapları

bulunurdu..eh   

gidi   

günler   

hey...ben   

bütün   

bunları   

çocuk

olarak    

dükkanda    

görürdüm..bu    

kadar    

güven    

ve    

saygı

anlatılmasi  

imkansız  

bir  

şey..Babam  

köylülere  

su  

pompalarını

almaya  

yardım  

ederdi  

,  

o  

günlerde  

ilk  

kuyu  

pompalarını  

köye

sokmak  

bir  

inkilaptı,  

pompalar  

çalıştırıldığında  

bütün  

köylöler

etrafında    

toplanırlardı...pompalar    

dizeldi..ki    

daha    

eletrik

yoktu     

köylerde...Bu     

şekilde     

pamuk     

tarımı     

ilerlemeye

başladi..ki   

pamuk   

çok   

su   

isterdi..Amcam   

Milasa   

ilk   

defa

Jambach  

isimli  

dizel  

pompalarını  

getirdi  

ve  

köylülere  

kredi  

ile

satmaya      

başladılar,      

veresiye..paran      

olunca      

ödersin

şeklinde..Daha   

sonra   

Milasa   

ilk   

defa   

NOVAK   

adlı   

lambalı

radyoyu   

getirdiler   

pille   

çalışan   

bu   

artık   

bir   

yenilik   

idi,,yine

veresiye    

,    

ürün    

paralarını    

aldıklarında    

öderlerdi...Murat

beyden  

bahsediliyor...Murat  

bey  

vefat  

ettiğinde  

cenazesi  

için

Milasa  

bando  

getirdiler  

,  

ilk  

defa  

bandolu  

cenaze  

merasimi

yapıldı   

biz   

o   

zaman   

daha   

çocuktuk   

...Cenaze   

bütün   

Milası

catte   

catte   

gezdi...sonra   

Süs   

yoluna   

geldiler...Bütün   

Milas

MURAT    

BEYIN    

cenazesine    

katıldı..Köylüler    

Salı    

pazarına

geldiklerinde  

babama  

kendi  

yaptıklari  

tereyağını,  

balı,  

zeytini,

peyniri(  

çökerek  

peyniri)  

,  

tavuk,  

yumurta  

getirilerdi,  

ki  

bunu

hediye  

diye  

vermek  

isterlerdi,  

babam  

yinede  

onlara  

haklari

olan   

parayı   

peşin   

öderdi   

veya   

para   

almak   

istemiyenlere

dükkandan     

birkaç     

metre     

basma     

veya     

buna     

benzer

manufatura  

verirdi,  

ki  

köylülerin  

babama  

olan  

sevgisi,  

saygısı

anlatılamaz..Çocuklarını  

İzmire  

Liseye  

yollardı  

okumaları  

için,

ki  

bunun  

için  

onları  

gitmesi  

gereken  

yerlere  

yollamak  

üzere

yol   

gosterirdi,   

,daha   

sonra   

üniversiteye   

veya   

teknik   

okula

gitmelerine  

yardım  

ederdi...karşılıklı  

güven  

ve  

sevginin  

sınırı

yoktu.."  

E  

cak  

efendi  

sen  

bilirsin  

sen  

ne  

lüzumsa  

yap  

,  

sen

bilirsin   

"   

derlerdi,   

pek   

çok   

genç   

bu   

sekilde   

yüksek   

tahsile

gitmeye    

başlamıştı..Genç    

çocuklar    

izine    

geldiklerinde    

ilk

uğradıkları   

yer   

bizim   

mağaza   

idi   

ve   

babamın   

elini   

öpmek

isterlerdi..ki  

bu  

onların  

bir  

teşekkürü  

ve  

saygı  

gösterisi  

idi..ki

daha pek çok güzel hatıralar varki bunları dile getirmek zor....

David  

Levi:  

İlk  

su  

pompaları  

geldiğinde,  

arteziyen  

açılırdı  

ve

tarla  

boyunca  

arıklar  

yapılırdı..ki  

tarladan  

tarlaya  

arıklarla  

su

yollanırdı..köylüler    

aralarında    

su    

yollama    

zamanına    

göre

hesaplaşırlardı    

ki    

dizel    

pahalı    

bir    

yakıttı..bu    

şekilde    

ilk

pamukçuluk   

Milas   

yöresinde   

başladı...Pamuklar   

çuvallarla

geldiğinde,  

birinci  

el,  

ikinci  

el,  

benekli  

,  

bir  

benekli,  

iki  

benekli

diye   

değerlendirilirdi   

ona   

göre   

anında   

hesapları   

kesilir   

ve

peşin  

ödenirdi..Parasını  

alan  

köylü  

önce  

gidip  

tüccarlara  

olan

borçlarını öderlerdi..defterler açılır ve hesap görülürdü...

David    

Levi:    

Düğün    

olduğunda    

her    

iki    

tarafın    

kadınları

dükkana  

gelir  

ve  

otururlardı,  

her  

birisi  

için  

teker  

teker  

basma

çıkarılır   

4-5   

metre   

uzunluğunda   

kesilirdi..   

taa   

ninelerden

başlayıp  

en  

gencine  

kadar  

teker  

teker  

yeni  

entarileri  

kesilirdi,

tabii   

genç   

damat   

ve   

babaları   

için   

de   

kumaş   

seçilirdi...Terzi

dükkana   

çağırılır   

dükkanda   

ölçüler   

alınır   

kumaşlar   

terziye

verilirdi...o   

zaman   

konfeksiyon   

diye   

bir   

şey   

yoktu,   

her   

şey

terzide  

dikilirdi..  

Babam  

herkesin  

düğün  

giyimini  

teker  

teker

gözden   

geçirir   

ve   

herkesi   

memnun   

ederdi..   

ki   

köylünün

babama  

olan  

güveni  

sonsuzdu...  

taa  

kullanacakları  

mendile

kadar       

herşey       

dükkandan       

veresiye       

verilirdi..deftere

yazılırdı...tütün,     

pamuk,     

zeytinyaği     

satıldığında     

gelirler

borçlarını    

öderlerdi...Güven,    

sevgi,    

hürmet    

inanılmıyacak

kadar  

büyüktü..Bazen  

köylüler  

evimize  

gelirler  

ve  

gece  

bizde

yatarlardi   

ki   

ertesi   

gün   

Milas’ta   

yapılacak   

işleri   

vardi..ki   

o

zamanlarda  

Milasta  

otel  

yoktu,  

tek  

yatılacak  

yer  

Çaputcu  

hanı

idi,  

köylü  

kadınlar  

orada  

kalamazlardı,  

çözüm  

yolu  

onları  

eve

getirmek   

ve   

ağırlamaktı,   

sanki   

ailemizden   

biri   

gibi..Misafir

odasi   

açılır,   

yer   

yatakları   

yapılır   

ve   

köylüler   

elbiseleri   

ile

yatarlardi..sabah     

kahvaltısından     

sonra     

gidecekleri     

yere

giderlerdi..ki  

karşılıklı  

sevgi  

öyle  

yoktan  

çıkmamıştı..ki  

köylüler

çok   

temiz   

ve   

iyi   

insanlardı,   

kibarlıkları,   

çekingenliklerini,

anlatmaya      

imkan      

yok..sanki      

her      

biri      

melek      

gibi

insanlardı,,,ben  

bunları  

hep  

hatırlarım...  

onun  

için  

Milas  

bizim

için  

değeri  

büyük  

olan  

bir  

yer,  

hatıralarımızın  

unutulmasına

imkan  

yok,  

ki  

bugünkü  

günlerde  

bu  

tip  

dostlukları  

bulmak

zor....

Binyamin Roditi:

Sn. Nevzat Bey

Hayırlı  

günler  

diler,size  

kendimi  

tanıtmak  

isterim.David  

Levi

ile    

internette    

yaptığınız    

söyleşide    

çok    

güzel    

ve    

değerli

anılardan  

bahsedilmiş.Siz  

Milas  

Kaymakamlığında  

çalıştığınıza

göre  

ve  

Jak  

Levinin  

dükkanını  

bildiğinize  

göre,benim  

dedem

Haskiya     

Uyaroğlunu     

tanımamanız     

mümkün     

değil.Çarşı

içinde,Kurşunlu  

Camiye  

çıkarken,sağdan  

1.ci  

sokağa  

dönünce

sol       

taraftan       

2.ci       

dükkanda       

dedem       

Sarraftı.Bana

çocukluğumda          

anlattığına          

göre(kendisi          

7          

dil

biliyordu),Kaymakam         

Milasa         

resmi         

bir         

misafir

geldiğinde,hemen    

dedemi    

çağırtır    

ve    

tercümanlığını    

rica

edermiş.Dedem     

Liseyi     

İzmirde     

Şirinyerdeki     

eski     

Nato

tesislerinin   

olduğu   

yerdeki   

   

Skotch   

Shcool   

denilen   

yabancı

tedrisatın  

yapıldığı  

mektepte  

tamamlamıştı.Birçok  

dili  

ana  

dili

gibi  

konuşan  

kültürlü,zeki  

ve  

nazik  

biriydi.Meslek  

hayatının  

ilk

yıllarında,önce     

Selimiye,Bafa     

pazarlarına     

atıyla     

giderek

manifaturacılık   

yapmış,daha   

sonraki   

yıllarda   

atı   

hastalanıp

onu    

satınca    

da,iş    

değiştirerek    

sarraflığı    

seçmişti.Hayatı

boyunca       

Milasta       

yaşadı.Benim       

yazın       

okul       

tatili

günlerimde,ailecek   

Milasa   

gider,dedemin   

yanında   

hasta   

ve

yatalak    

olan    

anneaneme    

yardımcı    

olmaya    

giderdik.Bu

çocukluk    

yıllarımda    

oralardan    

çok    

değerli    

arkadaşlarım

oldu.Karacahisarlı      

sokaktan      

Rabia      

Hocanın      

torunları

Selim,Güven,Sünnetçi     

bir     

beyin     

Oğlu     

müzisyen     

Zafer,

Milassporda  

futbol  

oynamış  

İsmail  

Çelikoğlu,  

Marko  

Siymanın

evinin   

karşısında   

oturan   

Ruben   

Franco,Aynı   

sokakta   

fırının

karşısındaki  

evde  

oturan  

Avcı  

ve  

kuşçu  

bir  

beyin  

çocukları  

ve

daha    

niceleri    

benimle    

arkadaştılar.Onlarla    

beraber    

uzun

yıllar,hamamın     

arkasındaki     

Caminin     

içersinde     

ağaçlara

tırmandık,arka   

taraftaki   

çayda   

oyuncak   

yelkenli   

gezdirdik,

sokaklarda   

bilye,çelik   

çomak   

oynadık,Ovalarda   

sapanla   

kuş

peşinde   

koştuk,beraber   

Havranın   

içinde   

tütün   

dizdik,futbol

oynadık,biraz   

daha   

büyüyünce   

açık   

veya   

kapalı   

sinemalara

beraber  

gittik,Deve  

güreşi  

veya  

maç  

izledik.Bu  

arkadaşların

hepsiyle   

hala   

görüşüyorum,hatta   

bu   

Kurban   

Bayramında

ziyaretlerine     

giderek     

tatlımızı     

sunduk.O     

kadar     

güzel

karşılandık  

ki,arkadaşlarım  

ve  

aileleri  

gözyaşları  

ile  

ve  

sevgiyle

bizleri  

kucakladılar.  

Milasa  

özel  

dostluk  

ve  

samimiyet  

bağları

ile   

sohbetimizi   

yaptık,akşam   

üzeri   

İzmire   

tatlı   

bir   

hüzünle

döndük.Bu  

insan  

sevgisi  

ve  

kardeşlik  

coşkusu  

Türk  

milletine

hastır,bizlerde   

bu   

topraklarda   

doğup   

büyüyen   

ve   

yaşayan

Musevi        

vatandaşlar        

olarak        

sizleri        

her        

zaman

seveceğiz.Saygılarımla..

Binyamin Roditi(Emekli İnşaat Mühendisi)

Binyamin Roditi:

Ben-Gurion University of the Negev

Sn,   

Nevzat   

bey   

sizi   

tanımaktan   

ve   

yazılarınızı   

okumaktan

gurur  

duydum.  

Esasen,  

dedem  

ve  

annem  

hemşehriniz  

olup,

ben   

İzmir   

doğumluyum.   

Fakat   

başta   

Milas   

olmak   

üzere,

Bodrum,  

Marmaris,  

Fethiye  

yörelerinin,  

ve  

insan  

sevgisi  

dolu

bölge  

insanlarının,  

coğrafyasının  

ve  

tarihinin  

hayranıyım.Hala

,çocukluğumda      

seyahat      

ettiğimiz      

burunlu      

otobüsleri,

Karadeveci  

otobüs  

firması  

şöförlerini  

(Necati,  

Mustafa,  

Yakup

)   

hatırlıyorum.   

Bizler   

buralarda   

otursakta,   

gönlümüz   

her

zaman  

Milasla  

beraber.  

Eğer  

sizin  

için  

zahmet  

olmıyacaksa,

bugünkü   

Milas   

Belediye   

başkanımızdan,   

Gümüşkesendeki

Musevi  

mezarlığına  

koruma,  

ot  

temizliği,  

civar  

aydınlatma  

ve

bakım    

yönünden    

nasıl    

bir    

fayda    

sağlıyabilirler,    

sorup

bilgilendirirseniz  

müteşekkir  

kalırım.  

Birkaç  

yıl  

önce  

mezarlığı

ziyaret  

eden  

ve  

büyüklerine  

dua  

okumak  

isteyen  

bir  

kafilenin,

belediyeye  

yüklü  

bir  

bağış  

yaparak,  

etrafına  

duvar  

çekildiğini

öğrenmiş bulunmaktayım. Saygılarımla...

Nevzat  

Çağlar  

Tüfekçi:  

Sayın  

Levi,  

babanız  

Manifaturacı  

Jack

R.     

Levi'den     

söz     

ediyorsunuz     

sanırım.     

Geçmiş     

Milas

yaşantısından     

güzel,     

anlamlı     

ve     

nostaljik     

bir     

kesit

sunmuşsunuz. Size teşekkür ediyorum.

David  

Levi:  

Sayın  

Çağlar,  

Evet  

babam  

Manifaturacı  

Jak  

Levi

dir,   

dükkanımız   

Nazmi   

Artunun   

dükkanının   

tan   

karşısında

idi..Zamanında   

babam   

Havrayı   

Milas   

Kaymakamlığına   

hibe

edip  

orada  

bir  

teknik  

okul  

açılamasını  

istemişti  

ki  

babamın

imzasını   

taşıyan   

mektubu   

"   

Milas   

Yahudileri   

"   

adli   

kitapta

görmek   

mümkün..Güzel   

anlamlı   

şeyleri   

daima   

hatırlamak

lazım...Ben   

size   

teşekkür   

ederim   

bu   

tip   

yazılari   

sayfanıza

koyduğunuz için..

Rahmi   

Siyman:   

1950   

LI   

YILLARI   

ÇOK   

İYİ   

HATIRLIYORUM

SEPETÇİLER  

KÖYÜNÜN  

ÇOĞU  

RAHMETLİ  

JAK.  

R.  

LEVİ  

DEN

ALIŞVERİŞ  

EDERLERDİ  

JAK  

R  

İSE  

BABASI  

RAFAEL  

LEVİNİN  

İSMİ

İDİ   

O   

ZAMANLAR   

HERKESİN   

BİR   

LAGABI   

VARDI   

JAK   

LEVİ

KATİP  

İN  

AĞABEYİ  

DİYE  

ANILIRDI  

KATİP  

TE  

BAY  

JAK  

LEVİ'NİN

KARDESİ  

RAHMETLİ  

BAY  

EMANUEL  

LEVİ  

İDİ  

ONA  

DA  

KATİP

LAGABI  

KENDİSİNİN  

MİLASLI  

VE  

TÜTÜN  

TÜCCARI  

B.A  

NAYIR

FİRMASININ      

MUHASEBE      

İŞLERİNİ      

DERUHTE      

ETMESİ

DOLAYISIYLE   

KATİP   

DİYE   

ANILIRDI   

O   

SENELERDE   

MİLASTA

MUHASEBE   

BİLEN   

PEK   

KİMSE   

BULUNMAZDI   

TERZİ   

ZADE

FİRMASININ     

MUHASEBECİSİ     

RAHMETLİ     

FEVZİ     

EFENDİ

NALBANTOĞLU   

NUN   

MUHASEBECİSİ   

RAHMETLİ   

MUSTAFA

KULALI  

GİBİ  

BÜTÜN  

BU  

MUHASEBE  

İŞLERİNİ  

MİLASTA  

BİLEN

BİR   

ELİN   

BEŞ   

PARMAĞI   

KADARDI   

MİLAS   

MAL   

MÜDÜRÜ

RAHMETLİ   

ABİDİN   

ATASOY   

MUZİSYEN   

ATTİLA   

ATASOY   

UN

BABASI   

MUSTAFA   

KUBİLAY   

TAHAKKUK   

MÜDÜRÜ   

İDİ   

HEY

GİDİ  

GÜNLER  

HEY  

İNANIN  

O  

GÜNLERİ  

TEKRAR  

YAŞAMAYI  

NE

KADAR İSTERDİM.

David  

Levi:  

Rahmi,  

güzel  

ve  

manalı  

günleri  

anmakta  

çok  

iyi  

bir

şey...   

nede   

olsa   

Milastan   

çok   

değerli   

hatıralarla   

ayrıldık..Ne

mutlu "Ben Milaslıyım" diyene..!!!

www.milas.org.tr    
Facebook sayfamız yayına başladı.

Röportaj:

Rahmi SİYMAN

Milas Jews

Musevi

Hemşerilerimizin

Milas Anıları

DİĞER YAZILAR

Milas ve Yahudiler

(İzel ROZENTAL)

Milas Musevileri

Anıları

Milaslı Gad FRANCO

Milas’ın Musevileri

Diğer sayfalar için tıklayınız Diğer sayfalar için tıklayınız