GSM: 0.542.535 51 71   |   e-Posta:                     
© Nevzat Çağlar TÜFEKÇİ / Milas - 2017
www.milas.org.tr  

Milas’ın Zeytinciliği

2 - CUMHURİYET DÖNEMİNDE MİLAS’TA ZEYTİNCİLİK
(..) 1927–1928   Devlet   Salnamesine   göre   654.853   zeytin   ağacı   bulunmaktadır.   Bu   ağaçlardan 2.300.000 kilogram zeytin elde edilmiştir. 1930’lu   yıllarda   Milas’ta   önemli   bir   miktarda   zeytin   ağacı   bulunmaktaydı.   Bu   ağaçlardan senede   2   Bin–3   Bin   ton   zeytinyağı   üretimi   yapılmaktaydı.   Ayrıca   yine   aynı   dönemde   dağlarda bulunan deliceleri aşılamak  suretiyle   zeytin   ıslahına  gidildiğini görmek mümkündür. Yeni    Milas    gazetesinin    1    İkinci    Teşrin    (Kasım)    1936    tarihinde    çıkan    sayısında    Milas zeytinleriyle   ilgili   olarak   ,   “…yeşil   zeytin   ağaçları   ufku   dolduruyordu.   Zeytin,   şu   fakir   insanlığın kara   havyarı   denen   nesne!   Gözlerim   zeytin   yapraklarıyla   örtülü   bir   kapı   haline   geldi”   şeklinde yer alan ifade Milas ve çevresi için zeytinciliğin ne derece önemli olduğunu göstermektedir.
1936–1944 Yılları Arasında Milas’ta zeytincilik:
Yıllar
Zeytin Ağacı Sayısı (Adet)
Toplanan Zeytin (Ton)
Elde Edilen Yağ (Ton)
2.847
Yağlık Zeytin (Ton)
Yemeklik Zeytin (Ton)
1936
1.893
13.828
320
13.636
2.063
1941
2.300
11.500
3.250
8.250
2.597
1942
2.850
15.930
350
15.580
1.450
1943
3.500
7.500
250
7.250
930
1944
3.500
4.800
150
4.650
1936-1944 Yılları Arasında Yemeklik Zeytin ve Yağ Fiyatları (Köylünün satış fiyatları): :
Yıllar
Yemeklik Zeytinin Fiyatı (Kuruş)
Yağ Fiyat (Kuruş)
Elde Edilen Zeytinyağının Değeri (Lira)
797.000
Yemeklik Zeytinin Değeri (Lira)
1936
5
28
16.000
1.155.000
1941
12
56
390
2.336.999
1942
9
90
31.500
2.900.000
1943
22
200
55.000
1.302.000
1944
20
140
30.000
1936–1944   yılları   arasında   Milas   ilçesinde   zeytin   ve   zeytinyağı   ile   ilgili   istatistiksel   bilgiler tablolardaki gibidir.  Yukarıdaki   tablolardan   anlaşılacağı   gibi,   1936–1944   yılları   arasında   zeytin   ağacı   sayısında, elde    edilen    zeytin    miktarında    ve    köylünün    zeytinden    elde    ettiği    kazançta    önemli    bir    artış gözlenmektedir. 25.12.1940   tarihinde   toplanan   CHP   Muğla   İl   kongresinde   alınan   kararlardan   36.   madde şu   şekildedir:   “Abdülaziz   Ağa   Vakfına   ait   olup   Vakıflar   İdaresince   idare   edilmekte   olan   Güllük nahiyesi    sınırları    içinde    bazı    yerler    Güllük    halkı    tarafından    tarla    galine    getirilmiş    ve    zeytin dikilmiştir.   Bu   tarlaların   tapularının   zeytin   dikimi   yapan   kişilere   verilmesi   hususundaki   talep üzerine söz alan Cemil Menteşe bu teklifi desteklemiştir.” Bu   istek   hükümet   tarafından,   19.6.1941   gün   ve   6/306   sayılı   karar   ile   kabul   edildi.   Fakat Güllük    nahiyesindeki    halka    dağıtılacak    olan    bu    toprakların    askeriye    tarafından    da    talep edilmesi    üzerine,    İcra    Vekilleri    Heyetinin    28.5.1942    tarihli    kararı    ile    askeriye    tarafından toprakların     üzerindeki     zeytinlerin     bedeli     ödenmek     şartıyla     istimlâk     edilmesine     karar verildi.görmek mümkündür. Yeni    Milas    gazetesinin    1    İkinci    Teşrin    (Kasım)    1936    tarihinde    çıkan    sayısında    Milas zeytinleriyle   ilgili   olarak   ,   “…yeşil   zeytin   ağaçları   ufku   dolduruyordu.   Zeytin,   şu   fakir   insanlığın kara   havyarı   denen   nesne!   Gözlerim   zeytin   yapraklarıyla   örtülü   bir   kapı   haline   geldi”   şeklinde yer alan ifade Milas ve çevresi için zeytinciliğin ne derece önemli olduğunu göstermektedir.  
1945-1949 Yılları Arasında Milas’ta Zeytincilik:
Yıllar
Zeytin Ağacı Sayısı (Adet)
Toplanan Zeytin (Ton)
Elde Edilen Yağ (Ton)
1.798
Yağlık Zeytin (Ton)
Yemeklik Zeytin (Ton)
1945
3.500
9.990
999
8.991
770
1946
3.500
4.000
150
3.850
8.000
1947
3.500
40.400
400
40.000
1.550
1948
3.833
8.000
250
7.750
3.500
1949
3.500
18.000
500
17.500
1945-1949 Yılları Arasında Yemeklik Zeytin ve Yağ Fiyatları (Köylünün satış fiyatları): :
Yıllar
Yemeklik Zeytinin Fiyatı (Kuruş)
Yağ Fiyat (Kuruş)
Elde Edilen Zeytinyağının Değeri (Lira)
4.225.300
Yemeklik Zeytinin Değeri (Lira)
1945
20
235
199.800
2.002.000
1946
30
260
45.000
2.000.000
1947
20
150
80.000
2.712.500
1948
26
175
65.000
5.600.000
1949
20
160
100.000
1944–1949   yılları   arasında   Milas   ilçesinde   zeytin   ile   ilgili   istatiksel   bilgiler   yukarıdaki tablolardaki gibidir. Yukarıdaki    tablolardan    da    anlaşılacağı    gibi,    1945–1940    yılları    arasında    zeytin    ağacı sayısında,   elde   edilen   zeytin   miktarında   ve   köylünün   zeytinden   elde   ettiği   kazançta   önemli   bir artış gözlenmektedir. 1949 yılında Milas’ta yetiştirilmekte olan zeytin çeşitleri şunlardır: 1-    Marmara    Bölgesinde    rastlanan    çeşitler:    Bunların    başında    ‘Erdek’        ve    ‘Mudanya’ sofralık zeytinleri gelmektedir. Bu zeytinin et oranı fazla, çekirdeği küçüktür. Dalları   sık   ve   yayvan,   yaprakları   ise   koyu   yeşil   renktedir.   Daha   çok   salamuralık   olarak kullanılır. Yurdun her tarafında kullanıldığı gibi Orta Avrupa’ya da ihraç edilir. 2-   Edremit   ve   Ayvalık   Yağlık:   Meyvelerindeki   yağ   oranının   fazlalığı   ile   diğerlerinden   ayırt edilir.   Meyve   uzunlukları   ortalama   2   santimdir.   Meyveleri   yuvarlaktır.   Ortalama   %   28.2   yağ içerir. 3-    Akzeytin:    Buna    memeli    ve    çekişgelik    te    denmektedir.    İzmir    ve    Menemen’de    çok bulunmaktadır.   Bilhassa   meyveler   çok   fazla   olgunlaşmadan   yeşil   salamura   yapılacak   olursa güzel bir aroma alınmaktadır.
1950-1952 Yılları Arasında Milas’ta Zeytin Ürünü:
Yıllar
Zeytinyağı (Ton)
1950
5.000
1951
1.800
1952
4.000
Tane Zeytin (Ton)
27.000
10.000
21.000
1950-1952     yılları     arasında     Milas’ta     ürün     olarak     elde     edilen     tane     zeytin     ve     bu zeytinlerden   elde   edilen   zeytinyağı   oranı   yukarıdaki   gibidir.   Yukarıdaki   tabloda   görüldüğü   gibi 1951     yılında     zeytin     ve     zeytinyağı     üretiminde     düşüş     yaşanmıştır.     Bu     düşüşün     nedeni bakımsızlık ve zeytin zararlılarından kaynaklanmıştır. CHP’nin   22   Aralık   1949   Perşembe   günü   yapılan   ilçe   kongresinde   köylüler   tarafından   ilçe başkanı    Dr.    Sezai    Nafiz    Çomo’ya,    “Köylü    tarafından    açılan    evkafa(vakıf)    ve    devlete    ait zeytinliklerinin   tapu   ve   tescilinin   ne   zaman   yapılacağını”   sordular.   Çomo   ise,   bu   soruya,   Toprak Kanunu    çerçevesi    içine    giren    bu    gibi    meselelerin    ancak    Toprak    Kanununun    buralarda uygulaması sırasında gerçekleşebi-leceğini söyledi. 1950   yılında   5618   sayılı   Çiftçiyi   Topraklandırma   Kanununa   göre   devlete   ait   araziden   para ve   emek   sarf   ederek   50   dönüme   kadar   zeytinlik   açanlara   ve   aynı   zamanda   bağ,   bahçe   ve   tarla imar    edenlere    imar    ettikleri    yerlerin    bedelsiz    olarak    tapusunun    verileceği    basında    yer almıştır.1952    yılında    Milas    halkının    ekonomik    durumunun    iyi    olması    zeytin    üretiminin    iyi olmasıyla   ilgiliydi.   Çünkü   bu   yıllarda   Milas   içinde   ve   köylerinde   6   milyon’dan   fazla   zeytin   ağacı vardı.   Ayrıca   bu   dönemde   gerek   yabani   zeytinleri   açmak   ve   aşılamak   suretiyle   her   geçen   gün zeytin   ağacı   sayısında   belirgin   bir   artış   yaşanmıştır.   Bu   tarihte   yılda   en   az   30-35   milyon   kg   tane zeytin    alınmaktaydı.    Bu    ürünün    bir    kısmı    yemeklik    zeytin    olarak    kullanılmakta    ise    de çoğunluğu   zeytinyağı   üretiminde   değerlendirilmekteydi.   Yıllık   zeytinyağı   üretimi   ise   7-8   milyon kilo civarındaydı. Bu   tarihlerde   Milas   zeytinciliğinin   gelişiminde   önemli   fayda   sağlayan   oluşumlardan   birisi de, Milas merkezde çalışmalarda bulunan “Zeytincilik Bürosu”dur. 1954    yılında    Milas’ta    223    bin    dekar    alan    üzerinde    5.200.000    adet    zeytin    ağacı bulunmaktaydı.      Her   bir   dekara20,   her   bir   nüfusa   100   adet   zeytin   ağacı   düşmekteydi.   Kazıklı, Bafa ve Mersenet gibi köylerde ise nüfus başına 400-500 zeytin ağacı düşmekteydi. 1957   yılında   Milaslı   zeytin   Milaslı   zeytin   üreticileri   Muğla   milletvekili   Turan   Akarca’dan önceden    olduğu    gibi    zeytin    ağacı    başına    para    verilmesini    istemiştir.        Çünkü    bu    seneden itibaren vatandaşa zeytin ağacı ile ilgili olarak ödenen para dekar olarak değiştirilmişti. Hükümet   14   Mart   1957   tarihli   ve   9559   sayılı   Resmi   Gazetede   yayınlanan   K/1077   sayılı karar            ile                zeytinyağından                sabun                imalatını    yasaklamıştır.    Yasaklamanın    nedeni zeytinyağının   önemli   bir   ihraç   maddesi   olup   dış   ticaretimizde   büyük   önem   arz   etmesidir. Böylelikle   zeytinyağı   ihracatı   ülkeye   büyük   oranda   döviz   girmesini   sağlayacaktır.   1957   yılında İspanya   ve   İtalya   gibi   zeytinyağı   üretiminde   önde   gelen   Akdeniz   ülkelerinde   de   aynı   yasak   söz konusudur.  1958   yılında   zeytinyağı   fiyatının   düşük   belirlenmesi   üzerine   Mersenet   Köyü   Muhtarı Mehmet   Ali   Avcı,   Kapıkırı   Köyü   Muhtarı   Kazım   Gökçül,   Bucak   Köyü   Muhtarı   Ali   Kalkance,   Bafa Köyü   Muhtarı   Nazmi   Sayım,   Şenköy   Muhtarı   Habip   Özen,   Yeniokul   Köyü   Muhtarı   Mustafa Soykan    ve    Burnak    Köyü    Muhtarı    Ali    Özer’in    Başbakan    Adnan    Menderes’e    gönderdikleri dilekçede;   zeytinyağı   fiyatının   düşük   belirlenmesi   nedeniyle   üreticinin   zor   durumda   kaldığı,   bu yüzden   halkın   ve   kendilerinin   partiye(DP)   kızgın   oldukları   ve   zeytinyağı   fiyatları   yükseltilmediği takdirde,   bu   tepkilerinin   süreceğini   ifade   etmişlerdir.   Bunun   üzerine   31   Ocak1958   tarih   ve   614 sayı    ile    Başbakanlık    Özel    Kalem    Müdürlüğünce    yapılan    incelemede    zeytinyağı    fiyatlarında herhangi   bir   değişiklik   yapılmasının   düşünülmediğini   6.3.1958   tarihinde   Ticaret   Vekili   A.   Aker tarafından muhtarlara bildirilmiştir. 1958    yılında    Toprak    Muhafaza    Zirai    Sulama    Bölge    Müdürlüğünden    Yüksek    Ziraat Mühendisi   Atıf   Atilla’nın   başkanlığında   oluşan   yedi   kişilik   bir   heyet   Milas’ta   kurulacak   olan zeytinliğin projesini çıkarmak üzere Milas’a geldi. 1959   yılında   Muğla   ve   Milas’taki   zeytinliklerde   zarara   yol   açan   ‘zeytin   dalı   kanseri’ne karşı   Milas   ve   diğer   kazalarda   Teknik   Ziraat   Teşkilatınca   mücadele   başlatılmıştır.   Bu   yüzden Milas Belediyesi zeytincilere numune zeytin fidanı hediye etme kararı almıştır. Muğla   Teknik   Ziraat   Müdürlüğü   1960   yılı   programı   çerçevesinde   Milas   ve   diğer   ilçelerde zeytinlere   zarar   vermekte   olan   zeytin   güvesine   karşı   mücadele   başlatmıştır.   Milas   bölgesindeki zeytin   güvesi   mücadelesinin   ikinci   devresi   uçakla   yapılacağından   bu   hususta   gerekli   hazırlıklar tamamlanmış,    50    ton    %    50’lik    DDT    ilacı    bu    tarih    itibarıyla    hazırlanarak    depolanmıştır. Zeytinlerdeki zeytin güvesine karşı mücadele, 7 Mayıs 1960 tarihinde 4 tayyare ile başlamıştır. Kaynak:    Sosyal,   Siyasal   ve   Ekonomik   Yönüyle   Milas(1923–1960),   Bilgi   Taşkıran,   Muğla Üniversitesi   Milas   Sıtkı   Koçman   Meslek   Yüksek   Okulu,   Milas–2004,   Milas   Belediyesi   Kültür Yayınları, No: 4
1 - MİLAS ZEYTİNCİLİĞİNİN      TARİHSEL SÜRECİ
MİLAS’IN ZEYTİNCİLİĞİ

DİĞER YAZILAR

GSM: +90.542.535 51 71   |   e-Posta: nctmilas@gmail.com
(..) 1927–1928    Devlet    Salnamesine    göre    654.853    zeytin    ağacı bulunmaktadır.     Bu     ağaçlardan     2.300.000     kilogram     zeytin     elde edilmiştir. 1930’lu    yıllarda    Milas’ta    önemli    bir    miktarda    zeytin    ağacı bulunmaktaydı.    Bu    ağaçlardan    senede    2    Bin–3    Bin    ton    zeytinyağı üretimi   yapılmaktaydı.   Ayrıca   yine   aynı   dönemde   dağlarda   bulunan deliceleri   aşılamak      suretiyle         zeytin         ıslahına      gidildiğini   görmek mümkündür. Yeni   Milas   gazetesinin   1   İkinci   Teşrin   (Kasım)   1936   tarihinde çıkan   sayısında   Milas   zeytinleriyle   ilgili   olarak   ,   “…yeşil   zeytin   ağaçları ufku    dolduruyordu.    Zeytin,    şu    fakir    insanlığın    kara    havyarı    denen nesne!    Gözlerim    zeytin    yapraklarıyla    örtülü    bir    kapı    haline    geldi” şeklinde   yer   alan   ifade   Milas   ve   çevresi   için   zeytinciliğin   ne   derece önemli olduğunu göstermektedir.
© Nevzat Çağlar Tüfekçi / Milas - 2017

Milas’ın Zeytinciliği

2 - CUMHURİYET DÖNEMİNDE MİLAS’TA ZEYTİNCİLİK
1936–1944 Yılları Arasında Milas’ta zeytincilik:
Yıllar
Zeytin Ağacı Sayısı (Adet)
Toplanan Zeytin (Ton)
Elde Edilen Yağ (Ton)
2.847
Yağlık Zeytin (Ton)
Yemeklik Zeytin (Ton)
1936
1.893
13.828
320
13.636
2.063
1941
2.300
11.500
3.250
8.250
2.597
1942
2.850
15.930
350
15.580
1.450
1943
3.500
7.500
250
7.250
930
1944
3.500
4.800
150
4.650
1936-1944 Yılları Arasında Yemeklik Zeytin ve Yağ Fiyatları (Köylünün satış fiyatları): :
Yıllar
Yemeklik Zeytinin Fiyatı (Kuruş)
Yağ Fiyat (Kuruş)
Elde Edilen Zeytinyağının Değeri (Lira)
797.000
Yemeklik Zeytinin Değeri (Lira)
1936
5
28
16.000
1.155.000
1941
12
56
390
2.336.999
1942
9
90
31.500
2.900.000
1943
22
200
55.000
1.302.000
1944
20
140
30.000
1936–1944   yılları   arasında   Milas   ilçesinde   zeytin   ve   zeytinyağı ile ilgili istatistiksel bilgiler tablolardaki gibidir.  Yukarıdaki     tablolardan     anlaşılacağı     gibi,     1936–1944     yılları arasında    zeytin    ağacı    sayısında,    elde    edilen    zeytin    miktarında    ve köylünün      zeytinden      elde      ettiği      kazançta      önemli      bir      artış gözlenmektedir. 25.12.1940   tarihinde   toplanan   CHP   Muğla   İl   kongresinde   alınan kararlardan   36.   madde   şu   şekildedir:   “Abdülaziz   Ağa   Vakfına   ait   olup Vakıflar    İdaresince    idare    edilmekte    olan    Güllük    nahiyesi    sınırları içinde   bazı   yerler   Güllük   halkı   tarafından   tarla   galine   getirilmiş   ve zeytin   dikilmiştir.   Bu   tarlaların   tapularının   zeytin   dikimi   yapan   kişilere verilmesi    hususundaki    talep    üzerine    söz    alan    Cemil    Menteşe    bu teklifi desteklemiştir.” Bu    istek    hükümet    tarafından,    19.6.1941    gün    ve    6/306    sayılı karar   ile   kabul   edildi.   Fakat   Güllük   nahiyesindeki   halka   dağıtılacak olan   bu   toprakların   askeriye   tarafından   da   talep   edilmesi   üzerine, İcra   Vekilleri   Heyetinin   28.5.1942   tarihli   kararı   ile   askeriye   tarafından toprakların    üzerindeki    zeytinlerin    bedeli    ödenmek    şartıyla    istimlâk edilmesine karar verildi.görmek mümkündür. Yeni   Milas   gazetesinin   1   İkinci   Teşrin   (Kasım)   1936   tarihinde çıkan   sayısında   Milas   zeytinleriyle   ilgili   olarak   ,   “…yeşil   zeytin   ağaçları ufku    dolduruyordu.    Zeytin,    şu    fakir    insanlığın    kara    havyarı    denen nesne!    Gözlerim    zeytin    yapraklarıyla    örtülü    bir    kapı    haline    geldi” şeklinde   yer   alan   ifade   Milas   ve   çevresi   için   zeytinciliğin   ne   derece önemli olduğunu göstermektedir.
1945-1949 Yılları Arasında Milas’ta Zeytincilik:
Yıllar
Zeytin Ağacı Sayısı (Adet)
Toplanan Zeytin (Ton)
Elde Edilen Yağ (Ton)
1.798
Yağlık Zeytin (Ton)
Yemeklik Zeytin (Ton)
1945
3.500
9.990
999
8.991
770
1946
3.500
4.000
150
3.850
8.000
1947
3.500
40.400
400
40.000
1.550
1948
3.833
8.000
250
7.750
3.500
1949
3.500
18.000
500
17.500
1945-1949 Yılları Arasında Yemeklik Zeytin ve Yağ Fiyatları (Köylünün satış fiyatları): :
Yıllar
Yemeklik Zeytinin Fiyatı (Kuruş)
Yağ Fiyat (Kuruş)
Elde Edilen Zeytinyağının Değeri (Lira)
4.225.300
Yemeklik Zeytinin Değeri (Lira)
1945
20
235
199.800
2.002.000
1946
30
260
45.000
2.000.000
1947
20
150
80.000
2.712.500
1948
26
175
65.000
5.600.000
1949
20
160
100.000
1944–1949     yılları     arasında     Milas     ilçesinde     zeytin     ile     ilgili istatiksel bilgiler yukarıdaki tablolardaki gibidir. Yukarıdaki   tablolardan   da   anlaşılacağı   gibi,   1945–1940   yılları arasında    zeytin    ağacı    sayısında,    elde    edilen    zeytin    miktarında    ve köylünün      zeytinden      elde      ettiği      kazançta      önemli      bir      artış gözlenmektedir. 1949     yılında     Milas’ta     yetiştirilmekte     olan     zeytin     çeşitleri şunlardır: 1-    Marmara    Bölgesinde    rastlanan    çeşitler:    Bunların    başında ‘Erdek’      ve   ‘Mudanya’   sofralık   zeytinleri   gelmektedir.   Bu   zeytinin   et oranı fazla, çekirdeği küçüktür. Dalları   sık   ve   yayvan,   yaprakları   ise   koyu   yeşil   renktedir.   Daha çok   salamuralık   olarak   kullanılır.   Yurdun   her   tarafında   kullanıldığı   gibi Orta Avrupa’ya da ihraç edilir. 2-    Edremit    ve    Ayvalık    Yağlık:    Meyvelerindeki    yağ    oranının fazlalığı   ile   diğerlerinden   ayırt   edilir.   Meyve   uzunlukları   ortalama   2 santimdir. Meyveleri yuvarlaktır. Ortalama % 28.2 yağ içerir. 3-   Akzeytin:   Buna   memeli   ve   çekişgelik   te   denmektedir.   İzmir ve    Menemen’de    çok    bulunmaktadır.    Bilhassa    meyveler    çok    fazla olgunlaşmadan    yeşil    salamura    yapılacak    olursa    güzel    bir    aroma alınmaktadır.
1950-1952 Yılları Arasında Milas’ta Zeytin Ürünü:
Yıllar
Zeytinyağı (Ton)
1950
5.000
1951
1.800
1952
4.000
Tane Zeytin (Ton)
27.000
10.000
21.000
1950-1952   yılları   arasında   Milas’ta   ürün   olarak   elde   edilen   tane zeytin    ve    bu    zeytinlerden    elde    edilen    zeytinyağı    oranı    yukarıdaki gibidir.    Yukarıdaki    tabloda    görüldüğü    gibi    1951    yılında    zeytin    ve zeytinyağı     üretiminde     düşüş     yaşanmıştır.     Bu     düşüşün     nedeni bakımsızlık ve zeytin zararlılarından kaynaklanmıştır. CHP’nin      22      Aralık      1949      Perşembe      günü      yapılan      ilçe kongresinde   köylüler   tarafından   ilçe   başkanı   Dr.   Sezai   Nafiz   Çomo’ya, “Köylü   tarafından   açılan   evkafa(vakıf)   ve   devlete   ait   zeytinliklerinin tapu    ve    tescilinin    ne    zaman    yapılacağını”    sordular.    Çomo    ise,    bu soruya,    Toprak    Kanunu    çerçevesi    içine    giren    bu    gibi    meselelerin ancak       Toprak       Kanununun       buralarda       uygulaması       sırasında gerçekleşebi-leceğini söyledi. 1950   yılında   5618   sayılı   Çiftçiyi   Topraklandırma   Kanununa   göre devlete   ait   araziden   para   ve   emek   sarf   ederek   50   dönüme   kadar zeytinlik   açanlara   ve   aynı   zamanda   bağ,   bahçe   ve   tarla   imar   edenlere imar   ettikleri   yerlerin   bedelsiz   olarak   tapusunun   verileceği   basında yer    almıştır.1952    yılında    Milas    halkının    ekonomik    durumunun    iyi olması   zeytin   üretiminin   iyi   olmasıyla   ilgiliydi.   Çünkü   bu   yıllarda   Milas içinde   ve   köylerinde   6   milyon’dan   fazla   zeytin   ağacı   vardı.   Ayrıca   bu dönemde   gerek   yabani   zeytinleri   açmak   ve   aşılamak   suretiyle   her geçen   gün   zeytin   ağacı   sayısında   belirgin   bir   artış   yaşanmıştır.   Bu tarihte    yılda    en    az    30-35    milyon    kg    tane    zeytin    alınmaktaydı.    Bu ürünün     bir     kısmı     yemeklik     zeytin     olarak     kullanılmakta     ise     de çoğunluğu      zeytinyağı      üretiminde      değerlendirilmekteydi.      Yıllık zeytinyağı üretimi ise 7-8 milyon kilo civarındaydı. Bu    tarihlerde    Milas    zeytinciliğinin    gelişiminde    önemli    fayda sağlayan     oluşumlardan     birisi     de,     Milas     merkezde     çalışmalarda bulunan “Zeytincilik Bürosu”dur. 1954   yılında   Milas’ta   223   bin   dekar   alan   üzerinde   5.200.000 adet   zeytin   ağacı   bulunmaktaydı.      Her   bir   dekara20,   her   bir   nüfusa 100   adet   zeytin   ağacı   düşmekteydi.   Kazıklı,   Bafa   ve   Mersenet   gibi köylerde ise nüfus başına 400-500 zeytin ağacı düşmekteydi. 1957    yılında    Milaslı    zeytin    Milaslı    zeytin    üreticileri    Muğla milletvekili   Turan   Akarca’dan   önceden   olduğu   gibi   zeytin   ağacı   başına para   verilmesini   istemiştir.      Çünkü   bu   seneden   itibaren   vatandaşa zeytin ağacı ile ilgili olarak ödenen para dekar olarak değiştirilmişti. Hükümet   14   Mart   1957   tarihli   ve   9559   sayılı   Resmi   Gazetede yayınlanan    K/1077    sayılı    karar            ile                zeytinyağından                sabun              imalatını   yasaklamıştır.   Yasaklamanın   nedeni   zeytinyağının   önemli   bir ihraç    maddesi    olup    dış    ticaretimizde    büyük    önem    arz    etmesidir. Böylelikle    zeytinyağı    ihracatı    ülkeye    büyük    oranda    döviz    girmesini sağlayacaktır.     1957     yılında     İspanya     ve     İtalya     gibi     zeytinyağı üretiminde    önde    gelen    Akdeniz    ülkelerinde    de    aynı    yasak    söz konusudur.  1958    yılında    zeytinyağı    fiyatının    düşük    belirlenmesi    üzerine Mersenet    Köyü    Muhtarı    Mehmet    Ali    Avcı,    Kapıkırı    Köyü    Muhtarı Kazım   Gökçül,   Bucak   Köyü   Muhtarı   Ali   Kalkance,   Bafa   Köyü   Muhtarı Nazmi   Sayım,   Şenköy   Muhtarı   Habip   Özen,   Yeniokul   Köyü   Muhtarı Mustafa   Soykan   ve   Burnak   Köyü   Muhtarı   Ali   Özer’in   Başbakan   Adnan Menderes’e     gönderdikleri     dilekçede;     zeytinyağı     fiyatının     düşük belirlenmesi    nedeniyle    üreticinin    zor    durumda    kaldığı,    bu    yüzden halkın    ve    kendilerinin    partiye(DP)    kızgın    oldukları    ve    zeytinyağı fiyatları    yükseltilmediği    takdirde,    bu    tepkilerinin    süreceğini    ifade etmişlerdir.    Bunun    üzerine    31    Ocak1958    tarih    ve    614    sayı    ile Başbakanlık      Özel      Kalem      Müdürlüğünce      yapılan      incelemede zeytinyağı       fiyatlarında       herhangi       bir       değişiklik       yapılmasının düşünülmediğini   6.3.1958   tarihinde   Ticaret   Vekili   A.   Aker   tarafından muhtarlara bildirilmiştir. 1958       yılında       Toprak       Muhafaza       Zirai       Sulama       Bölge Müdürlüğünden   Yüksek   Ziraat   Mühendisi   Atıf   Atilla’nın   başkanlığında oluşan    yedi    kişilik    bir    heyet    Milas’ta    kurulacak    olan    zeytinliğin projesini çıkarmak üzere Milas’a geldi. 1959   yılında   Muğla   ve   Milas’taki   zeytinliklerde   zarara   yol   açan ‘zeytin    dalı    kanseri’ne    karşı    Milas    ve    diğer    kazalarda    Teknik    Ziraat Teşkilatınca    mücadele    başlatılmıştır.    Bu    yüzden    Milas    Belediyesi zeytincilere numune zeytin fidanı hediye etme kararı almıştır. Muğla      Teknik      Ziraat      Müdürlüğü      1960      yılı      programı çerçevesinde   Milas   ve   diğer   ilçelerde   zeytinlere   zarar   vermekte   olan zeytin    güvesine    karşı    mücadele    başlatmıştır.    Milas    bölgesindeki zeytin   güvesi   mücadelesinin   ikinci   devresi   uçakla   yapılacağından   bu hususta   gerekli   hazırlıklar   tamamlanmış,   50   ton   %   50’lik   DDT   ilacı   bu tarih     itibarıyla     hazırlanarak     depolanmıştır.     Zeytinlerdeki     zeytin güvesine    karşı    mücadele,    7    Mayıs    1960    tarihinde    4    tayyare    ile başlamıştır. Kaynak:          Sosyal,         Siyasal         ve         Ekonomik         Yönüyle Milas(1923–1960),     Bilgi     Taşkıran,     Muğla     Üniversitesi     Milas     Sıtkı Koçman   Meslek   Yüksek   Okulu,   Milas–2004,   Milas   Belediyesi   Kültür Yayınları, No: 4

DİĞER YAZILAR

MİLAS’IN ZEYTİNCİLİĞİ
1 - MİLAS ZEYTİNCİLİĞİNİN TARİHSEL SÜRECİ
www.milas.org.tr