GSM: 0.542.535 51 71   |   e-Posta:                     
© Nevzat Çağlar TÜFEKÇİ / Milas - 2017
www.milas.org.tr  

Milas’ta Yaşlı Bir Zeytin Ağacı

Milas’ın Zeytinciliği

İlkçağlardan    günümüze    kadar,    Milas’ta    zeytin,    en    temel    geçim    kaynağı    olmuştur. Zeytinler    Milas’ta    çok    geniş    bir    alanı    kaplar.    Günümüzden    geriye    doğru,    tarih    içinde    bir yolculuk   yaparsak,   Milas’ta   insan   yaşamının   tespit   edildiği   tarih   öncesi(pre-historic)   dönemde de    (8    bin    yıl    önce)    zeytin    ağaçlarının    varlığına    rastlanmıştır.    Zeytincilik    her    zaman    Milas ekonomisinin   ve   insan   geçiminin   temelini   oluşturan   bir   unsur   olmuştur.   “Milas’ın   dağlarından yağ,   ovalarından   bal   akar”   veciz   sözünün   bir   yanını   zeytincilik,   diğer   yanını   da   arıcılık   oluşturur. Her ikisi de tarih boyunca Milaslılar’ın önemli geçim kaynağıdır. İ.Ö.    Karya    döneminde    Milas    halkını    cezalandırmak    ve    onları    açlığa    mahkûm    ederek teslim   olmaya   zorlamak   için;   işgalci   güçler,   Milas’taki   tüm   zeytin   ağaçlarını   kökünden   kestiği rivayet   edilir.   Zaman   zaman   kent   işgalciler   tarafından   yakılıp-yıkılarak   hasara   uğrarken,   zeytin ağaçları   da   bu   tahribattan   payına   düşeni   alırmış.   Milas   zeytinler   tarihte   bu   kıyımı   yaşamasaydı, belki de, Milas’ın bugün sahip olduğu zeytin ağacının iki-üç misline sahip olacaktı… Milas   deyince   akla,   tarih   ve   zeytin   gelir.   Milas   Ege   bölgesinin   ve   Türkiye’nin   en   önemli zeytin    üretim    merkezlerinden    birisidir.    Milas    bölgesi,    Türkiye’nin    tane    zeytin    üretiminin    % 10’unu   karşılamaktadır.   Muğla   ilinde   en   çok   zeytin   ağacına   sahip   ilçe,   Milas’tır.   Bu   oran   % 80’dir.   Zeytine   bağlı   sanayileşme,   eskiden   beri   Milas’ın   ana   sanayi   kuruluşlarının   başında   gelir. Zeytin   ve   zeytine   bağlı   ürünlerin   üretildiği   imalathaneler   ve   fabrikalar,   Milas’ta,   önemli   oranda işçi çalıştıran kuruluşlar olmuştur. Milas zeytinciliği ile ilgili veriler şu şekildedir: Mevcut   81.189   hektar   kültür   arazisinin   52.900   hektarı   zeytin   ağaçlarıyla   kaplıdır.   Yaklaşık olarak    7.785.000    meyve    veren    ağaç,    37.490    meyve    vermeyen    ağaç    bulunmaktadır.    Bu ağaçlardan   var   yılında   95   bin   ton,   yok   yılında   ise   10   bin   ton   tane   üretimi   gerçekleşmektedir. Tane üretiminin % 10’u sofralığa, % 90’ı yağlığa ayrılmaktadır. Milas   çevresindeki   zeytin   ağaçlarının   %   99’u   memecik,   %   1’i   de   Gemlik   çeşidi   zeytindir. Milas   merkez,   belde   ve   köylerinde   33   adet   eski   sistem,   60   adet   yeni   sistem(kontinu)   olmak üzere    93    adet    zeytinyağı    fabrikası    bulunmaktadır.    Bunlardan    31    tanesinin    gıda    sicili        ve          çalışma   izni   bulunmaktadır.  İlçede bulunan  zeytinyağı  fabrikalarının  tane zeytin işleme   kapasitesi   402   bin   ton   olup   elde   edilen   yağ   80.400   tondur.   Bu   fabrikalar   160.800   ton pirina    işleme    kapasitesine    sahip    bulunmaktadır.    Milas’ta    en    çok    zeytin    ağacı,    Bafa    ve çevresindedir.   Milas’ın   114   köyünde   zeytincilik   önemli   bir   geçim   kaynağıdır.   İlçede   ikisi   aktif durumda   3   adet   zeytinyağı   paketleme   tesisi   bulunmaktadır.   Son   yıllarda   Milas   zeytinyağları, çeşitli markalar halinde şişelenerek, raflardaki yerini almıştır. Karasu    sorunu…    Ürünün    var    yılında    zeytinyağı    fabrikalarından    çıkan    karasu    miktarı 177.900   tondur.   Geçmiş   yıllarda   zeytinyağı   fabrikalarından   çıkan   karasular,   derelere   akıtılıyor veya   bazı   yerlerde   de   derelerden   akan   karasular   Güllük   körfezine   ulaşıyor,   bu   sayede   suların biyolojik   yapısı   bozuluyor,   sulardaki   canlı   hayat   bundan   çok   büyük   zarar   görüyordu.   Sorunun çözümü    ve    canlı    hayatın    sürdürülebilmesi    için    yapılan    çalışmalar    sonucunda;    Milas’taki fabrikaların   %   50’ye   yakın   bölümünde   3   havuzlu   çökeltme   sistemi   hayata   geçirilmiş   ve   de bugün başarıyla uygulanmaktadır.  Milas’ta   zeytinciliğin   geliştirilmesi   için   önemli   çalışmalar   yapılmaktadır.   Eskiden,   tütün Milaslılar   için   zeytinle   birlikte   önemli   bir   geçim   kaynağı   idi.   Tütüne   kota   getirilmesiyle   zeytine doğru   bir   yöneliş   başlamıştır.   Tütün   ekilmeyen   arazilerde,   sofralık   ve   salamuralık   olmak   üzere Gemlik    türü    zeytinlerin    dikilmesi    için    çalışmalar    başlatılmış    ve    bu    konuda    çiftçi    teşvik edilmiştir.   Son   on   yılda   Milas’ta   resmi   ve   özel   kuruluşlar   tarafından   çiftçilere   250   bin   zeytin fidanı dağıtılmış ve 10 bin dekarda zeytinlik alan meydana getirilmiştir. Özel   İdare   Kaynaklı   olarak;   2005   Aralık   ayında   Özel   İdare   destekli   çitçi   katkılı   zeytin fidanı    dağıtımı    projesi    kapsamında    yapılan    çalışmalar    sonucunda    13.550    zeytin    fidanının dağıtımı, 2006 yılında 45.410 zeytin fidanının dağıtımı yapılmıştır. Köylere    Hizmet    Götürme    Birliği    Katkılı    olarak;    2006    yılında    40    köyde    9.350    zeytin fidanının dağıtımı sağlanmıştır. Sosyal   Yardımlaşma   ve   Dayanışma   Vakfı   Kaynaklı   olarak;   ‘Sosyal   Riski   Azaltma   Projesi’ kapsamında 2006 yılında toplam 230 aileye 11.310 adet zeytin fidanı dağıtıldı. Bu   üç   kuruluş   tarafından   ilçemizde   son   bir-kaç   yıl   içinde   dağıtılan   zeytin   fidanı   sayısı 79.620’dir. Zeytin   ağaçlarında   görülen   hastalık   çeşidi;Son   üç   yıl   içinde   özellikle   taban   arazilerdeki zeytinlerde   görülen   hastalık,      halkalı   leke   hastalığıdır.   Bununla   ilgili   olarak   2005   yılında   İl   Özel İdaresi   kaynaklarıyla   sağlanan   3   bin   kg.   göztaşı   çiftçilere   dağıtılarak,   bu   hastalıkla   mücadele etmeleri sağlanmıştır. 2006 yılında da bu hastalıkla mücadele sürdürülmüştür.
1 - MİLAS ZEYTİNCİLİĞİNİN      TARİHSEL SÜRECİ
2 - CUMHURİYET DÖNEMİNDE      MİLAS’TA ZEYTİNCİLİK

DİĞER YAZILAR

GSM: +90.542.535 51 71   |   e-Posta: nctmilas@gmail.com
İlkçağlardan   günümüze   kadar,   Milas’ta   zeytin,   en   temel   geçim kaynağı    olmuştur.    Zeytinler    Milas’ta    çok    geniş    bir    alanı    kaplar. Günümüzden    geriye    doğru,    tarih    içinde    bir    yolculuk    yaparsak, Milas’ta    insan    yaşamının    tespit    edildiği    tarih    öncesi(pre-historic) dönemde   de   (8   bin   yıl   önce)   zeytin   ağaçlarının   varlığına   rastlanmıştır. Zeytincilik   her   zaman   Milas   ekonomisinin   ve   insan   geçiminin   temelini oluşturan   bir   unsur   olmuştur.   “Milas’ın   dağlarından   yağ,   ovalarından bal   akar”   veciz   sözünün   bir   yanını   zeytincilik,   diğer   yanını   da   arıcılık oluşturur.    Her    ikisi    de    tarih    boyunca    Milaslılar’ın    önemli    geçim kaynağıdır. İ.Ö.    Karya    döneminde    Milas    halkını    cezalandırmak    ve    onları açlığa   mahkûm   ederek   teslim   olmaya   zorlamak   için;   işgalci   güçler, Milas’taki   tüm   zeytin   ağaçlarını   kökünden   kestiği   rivayet   edilir.   Zaman zaman    kent    işgalciler    tarafından    yakılıp-yıkılarak    hasara    uğrarken, zeytin    ağaçları    da    bu    tahribattan    payına    düşeni    alırmış.    Milas zeytinler   tarihte   bu   kıyımı   yaşamasaydı,   belki   de,   Milas’ın   bugün   sahip olduğu zeytin ağacının iki-üç misline sahip olacaktı… Milas   deyince   akla,   tarih   ve   zeytin   gelir.   Milas   Ege   bölgesinin   ve Türkiye’nin   en   önemli   zeytin   üretim   merkezlerinden   birisidir.   Milas bölgesi,   Türkiye’nin   tane   zeytin   üretiminin   %   10’unu   karşılamaktadır. Muğla   ilinde   en   çok   zeytin   ağacına   sahip   ilçe,   Milas’tır.   Bu   oran   % 80’dir.    Zeytine    bağlı    sanayileşme,    eskiden    beri    Milas’ın    ana    sanayi kuruluşlarının     başında     gelir.     Zeytin     ve     zeytine     bağlı     ürünlerin üretildiği    imalathaneler    ve    fabrikalar,    Milas’ta,    önemli    oranda    işçi çalıştıran kuruluşlar olmuştur. Milas zeytinciliği ile ilgili veriler şu şekildedir: Mevcut   81.189   hektar   kültür   arazisinin   52.900   hektarı   zeytin ağaçlarıyla    kaplıdır.    Yaklaşık    olarak    7.785.000    meyve    veren    ağaç, 37.490    meyve    vermeyen    ağaç    bulunmaktadır.    Bu    ağaçlardan    var yılında     95     bin     ton,     yok     yılında     ise     10     bin     ton     tane     üretimi gerçekleşmektedir.   Tane   üretiminin   %   10’u   sofralığa,   %   90’ı   yağlığa ayrılmaktadır. Milas   çevresindeki   zeytin   ağaçlarının   %   99’u   memecik,   %   1’i   de Gemlik   çeşidi   zeytindir.   Milas   merkez,   belde   ve   köylerinde   33   adet eski    sistem,    60    adet    yeni    sistem(kontinu)    olmak    üzere    93    adet zeytinyağı   fabrikası   bulunmaktadır.   Bunlardan   31   tanesinin   gıda   sicili     ve            çalışma            izni            bulunmaktadır.        İlçede    bulunan        zeytinyağı      fabrikalarının  tane zeytin işleme   kapasitesi   402   bin   ton   olup   elde   edilen   yağ   80.400   tondur.   Bu fabrikalar       160.800       ton       pirina       işleme       kapasitesine       sahip bulunmaktadır.   Milas’ta   en   çok   zeytin   ağacı,   Bafa   ve   çevresindedir. Milas’ın   114   köyünde   zeytincilik   önemli   bir   geçim   kaynağıdır.   İlçede ikisi   aktif   durumda   3   adet   zeytinyağı   paketleme   tesisi   bulunmaktadır. Son   yıllarda   Milas   zeytinyağları,   çeşitli   markalar   halinde   şişelenerek, raflardaki yerini almıştır. Karasu   sorunu…   Ürünün   var   yılında   zeytinyağı   fabrikalarından çıkan    karasu    miktarı    177.900    tondur.    Geçmiş    yıllarda    zeytinyağı fabrikalarından   çıkan   karasular,   derelere   akıtılıyor   veya   bazı   yerlerde de   derelerden   akan   karasular   Güllük   körfezine   ulaşıyor,   bu   sayede suların   biyolojik   yapısı   bozuluyor,   sulardaki   canlı   hayat   bundan   çok büyük      zarar      görüyordu.      Sorunun      çözümü      ve      canlı      hayatın sürdürülebilmesi     için     yapılan     çalışmalar     sonucunda;     Milas’taki fabrikaların   %   50’ye   yakın   bölümünde   3   havuzlu   çökeltme   sistemi hayata geçirilmiş ve de bugün başarıyla uygulanmaktadır.  Milas’ta     zeytinciliğin     geliştirilmesi     için     önemli     çalışmalar yapılmaktadır.   Eskiden,   tütün   Milaslılar   için   zeytinle   birlikte   önemli   bir geçim   kaynağı   idi.   Tütüne   kota   getirilmesiyle   zeytine   doğru   bir   yöneliş başlamıştır.   Tütün   ekilmeyen   arazilerde,   sofralık   ve   salamuralık   olmak üzere   Gemlik   türü   zeytinlerin   dikilmesi   için   çalışmalar   başlatılmış   ve bu   konuda   çiftçi   teşvik   edilmiştir.   Son   on   yılda   Milas’ta   resmi   ve   özel kuruluşlar   tarafından   çiftçilere   250   bin   zeytin   fidanı   dağıtılmış   ve   10 bin dekarda zeytinlik alan meydana getirilmiştir. Özel    İdare    Kaynaklı    olarak;    2005    Aralık    ayında    Özel    İdare destekli   çitçi   katkılı   zeytin   fidanı   dağıtımı   projesi   kapsamında   yapılan çalışmalar   sonucunda   13.550   zeytin   fidanının   dağıtımı,   2006   yılında 45.410 zeytin fidanının dağıtımı yapılmıştır. Köylere   Hizmet   Götürme   Birliği   Katkılı   olarak;   2006   yılında   40 köyde 9.350 zeytin fidanının dağıtımı sağlanmıştır. Sosyal     Yardımlaşma     ve     Dayanışma     Vakfı     Kaynaklı     olarak; ‘Sosyal   Riski   Azaltma   Projesi’   kapsamında   2006   yılında   toplam   230 aileye 11.310 adet zeytin fidanı dağıtıldı. Bu    üç    kuruluş    tarafından    ilçemizde    son    bir-kaç    yıl    içinde dağıtılan zeytin fidanı sayısı 79.620’dir. Zeytin    ağaçlarında    görülen    hastalık    çeşidi;Son    üç    yıl    içinde özellikle   taban   arazilerdeki   zeytinlerde   görülen   hastalık,      halkalı   leke hastalığıdır.     Bununla     ilgili     olarak     2005     yılında     İl     Özel     İdaresi kaynaklarıyla    sağlanan    3    bin    kg.    göztaşı    çiftçilere    dağıtılarak,    bu hastalıkla     mücadele     etmeleri     sağlanmıştır.     2006     yılında     da     bu hastalıkla mücadele sürdürülmüştür.
© Nevzat Çağlar Tüfekçi / Milas - 2017

Milas’ın Zeytinciliği

1 - MİLAS ZEYTİNCİLİĞİNİN      TARİHSEL SÜRECİ

Milas’ta Yaşlı Bir Zeytin Ağacı

DİĞER YAZILAR

2 - CUMHURİYET DÖNEMİNDE      MİLAS’TA ZEYTİNCİLİK
www.milas.org.tr